Home Blog

Байгалийн протон хурдны замын нууцыг тайлав

Байгалийн протон хурдны замын нууцыг тайлав

Эрдэмтэд эсийн доторх амьдралын чухал үйл явц болох цахилгаан цэнэг дамжуулалтын механизмыг судлах явцдаа фосфорын хүчлийн ($H_3PO_4$) ионт димерийн онцгой бүтэц, үйл ажиллагааг илрүүлжээ. Энэхүү нээлт нь амьд организмын эсийн түвшний үйл ажиллагааг гүнзгий ойлгохоос гадна түлшний зай болон бусад дэвшилтэт технологийн хөгжилд томоохон түлхэц болох юм.

Судлаачид фосфорын хүчлийн хоёр молекул хоорондоо холбогдож, эерэг цэнэгтэй протоныг дамжуулахад гол үүрэг гүйцэтгэдэг $H_3PO_4 \cdot H_2PO_4^-$ хэмээх ионт димерийн бүтэц, шинж чанарыг нарийвчлан судалжээ. Туршилтын явцад уг молекулыг лабораторийн нөхцөлд гарган авч, гадны нөлөөллийг хамгийн бага түвшинд байлгахын тулд абсолют тэг хэмд ойр буюу 0.37 Кельвин хүртэл хөргөсөн байна. Ингэснээр молекулын бодит бүтэц болон протоныг хэрхэн дамжуулдаг талаар өндөр нарийвчлалтай мэдээлэл цуглуулж чаджээ.

Өмнө нь уламжлалт онолын загварууд тухайн ионт димерийг хоёр өөр төрлийн бүтэцтэй байж болно гэж таамагладаг байсан бол энэхүү туршилт нь түүнийг зөвхөн нэг л тогтвортой бүтэцтэй болохыг албан ёсоор баталлаа. Уг бүтэц нь гурван устөрөгчийн холбоогоор дамжуулан протоныг дамжуулах онцгой тогтмол байдалтай бөгөөд протоны хөдөлгөөнийг хязгаарлах өндөр саадтай болох нь тогтоогдсон байна.

Энэхүү нээлт нь фосфорын хүчлийн өндөр протон дамжуулах чадварыг буюу “байгалийн протон хурдны зам”-ын ажиллах зарчмыг шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр тайлбарлаж байгаа юм. Цаашид энэхүү мэдлэгийг ашиглан эрчим хүчний салбарт илүү үр ашигтай түлшний зай болон шинэ үеийн дамжуулагч материалуудыг зохион бүтээх боломж нээгдэж байна.

Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах

Реал Мадрид: Шаби Алонсогийн алдаа ба дасгалжуулагчийн хямрал

Реал Мадрид: Шаби Алонсогийн алдаа ба дасгалжуулагчийн хямрал

Реал Мадрид клуб улирлын эхэнд Шаби Алонсог дасгалжуулагчаар томилж, ихээхэн хүлээлт үүсгэсэн ч дөрөвдүгээр сар гэхэд цомгүй хоцрох бодит аюул нүүрлээд байна. Алонсогийн богино хугацааны томилолт болон түүний дараах үйл явдлууд “Хааны клуб”-ийг сүүлийн жилүүдэд байгаагүй хүнд нөхцөл байдалд орууллаа.

Шаби Алонсо АНУ-д болсон Клубүүдийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний өмнө яаран томилогдсон бөгөөд хагас шигшээд Пари Сен-Жерменд 4:0-ээр хожигдсон нь багийн сул талыг ил тод харуулсан юм. Хэдийгээр Алонсогийн удирдлага дор Реал Мадрид 14 тоглолтын 13-т нь ялж, амжилттай эхэлсэн ч энэхүү “бал сар” удаан үргэлжилсэнгүй.

Дотоод зөрчил ба Винисиусын маргаан

Багийн уур амьсгал эвдрэх гол шалтгаан нь Барселонаг 2:1-ээр хожсон “Класико”-гийн үеэр тохиосон юм. Винисиус Жуниор солигдохдоо Алонсотой илт маргалдсан нь нууц биш болсон. Винисиус дараа нь Алонсогоос бусад бүх хүнээс уучлалт гуйсан нь дасгалжуулагч болон багийн нөлөө бүхий тоглогчдын хооронд ан цав үүссэнийг баталсан үйлдэл байв.

Үүний дараа найман тоглолтоос ердөө хоёр хожил авсан нь Алонсог огцрох ирмэгт аваачсан. Эцэст нь Саудын Арабт болсон Супер цомын шигшээд Барселонад 3:2-оор хожигдсоны маргааш буюу нэгдүгээр сарын 12-нд Алонсо халагдсан юм. Хэвлэлүүдийн мэдээлж буйгаар тэрээр Флорентино Перес болон Килиан Мбаппе нартай ч хэл амаа ололцож чадаагүй нь түүний 233 хоногийн “аялал” дуусах шалтгаан болжээ.

Арбелоагийн томилолт ба гүнзгийрсэн хямрал

Клуб яаралтай арга хэмжээ авч, бэлтгэл багийн дасгалжуулагч Альваро Арбелоаг томилсон ч байдал дээрдсэнгүй. Арбелоагийн анхны тоглолт Копа дель Рейд Сегунда Дивизионы Альбасете багт 3:2-оор хожигдсоноор эхэлсэн нь хөгжөөн дэмжигчдийн итгэлийг алдуулсан юм.

Одоо улирал дуусахад найман тоглолт үлдээд байхад:

  • Ла Лига: Барселонаас долоон оноогоор хоцорч байна. (Алонсо явах үед дөрвөн оноо байсан)
  • Аваргуудын лиг: Бавари Мюнхентэй хийсэн тоглолтод хожигдсоноор шигшээд шалгарах боломж нь тун бүрхэг болов.

Реал Мадрид байж болох хамгийн тохиромжтой дасгалжуулагчдаа боломж олголгүй, эхний бэрхшээл гарахад л халаа хаясан нь өнөөдрийн энэ хямралыг бий болгосон гэж шинжээчид үзэж байна. Улирлын төгсгөлд багт томоохон шинэчлэлт хэрэгтэй байгаа ч хэн энэ хариуцлагыг үүрэх нь одоогоор тодорхойгүй байна.

Дэлгэрэнгүй эх сурвалжийг харах

Нетаньяху: АНУ, Ираны гал зогсоох хэлэлцээр Ливанд хамаарахгүй

Нетаньяху: АНУ, Ираны гал зогсоох хэлэлцээр Ливанд хамаарахгүй

АНУ болон Иран улсуудын хооронд байгуулсан хоёр долоо хоногийн хугацаатай гал зогсоох хэлэлцээр нь Ливаны нутаг дэвсгэрт хамааралгүй болохыг Израилийн Ерөнхий сайд Биньямин Нетаньяху мэдэгдлээ.

Ерөнхийлөгч Дональд Трампын зарласан уг хэлэлцээрийн дагуу Иран улс Хормузын хоолойг нээж, бүс нутгийн орнууд руу чиглэсэн халдлагаа зогсоох үүрэг хүлээсэн. Гэвч Израилийн Ерөнхий сайдын албанаас “Энэхүү хэлэлцээр Ливаны нутаг дэвсгэрийг хамардаггүй” гэдгийг тусгайлан тодотгосон байна.

Уг мэдэгдлийн дараахан Израилийн цэргийнхэн Ливаны өмнөд хэсгийн Тир хотын оршин суугчдыг нэн даруй нүүхийг анхааруулж, агаарын цохилтоо үргэлжлүүлсэн юм. Лхагва гарагт Тир хотод хүчтэй дэлбэрэлтүүд болж, нөхцөл байдал хурцадмал хэвээр байгааг эх сурвалжууд мэдээлж байна.

Пакистаны зуучлалаар байгуулагдсан уг хэлэлцээрийг олон улсын зүгээс Израил болон “Хезболла” бүлэглэлийн мөргөлдөөнийг намжаана гэж хүлээж байсан ч Израилийн тал ийнхүү үгүйсгэв. Хоёрдугаар сарын сүүлчээс хойш үргэлжилж буй мөргөлдөөний улмаас Ливанд 1,500 гаруй хүн амь үрэгдэж, сая гаруй иргэн орон гэргүй болоод байна. Францын Ерөнхийлөгч Эммануэль Макрон Ливаныг уг хэлэлцээрт хамруулахыг уриалж байгаа ч Израилийн сөрөг хүчний удирдагч Яир Лапид Ерөнхий сайд Нетаньяхуг аюулгүй байдлын чухал хэлэлцээрт улсаа оролцуулж чадаагүй хэмээн шүүмжилжээ.

Ираны тал АНУ-тай хийх албан ёсны хэлэлцээ энэ баасан гарагт Исламабад хотноо эхэлнэ гэж мэдэгдээд байна.

Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах

Боксын ертөнцөд шинэ одод төрөн гарч, супер дунд жингийн өрсөлдөөн ширүүсэж байна

Боксын ертөнцөд шинэ одод төрөн гарч, супер дунд жингийн өрсөлдөөн ширүүсэж байна

Теренс Кроуфорд зодог тайлж, Канело Альварес жин өгссөнөөр эзэнгүй орхигдсон супер дунд жингийн дэлхийн аваргын бүсүүдийн төлөөх тулаанууд эрчимжиж эхэллээ. Энэ долоо хоногт тус дивизионы хувь заяаг тодорхойлох чухал тулаанууд болж байна.

Кубын боксчин, 14 тулааныхаа 13-т нь хүнд цохилтоор ялалт байгуулаад буй Ослэс Иглесиас өчигдөр буюу пүрэв гарагт Павел Силягинтай IBF бүсний төлөө тулалдлаа. Тус жиндээ “айдас” гэгдэх болсон Иглесиас энэхүү боломжийг ашиглан дэлхийн аваргын бүсийг эзэмшиж, өөрийгөө шилдэг боксчин гэдгээ батлан харууллаа. Тэрээр тулааны өмнө “Надад зохих ёсоор нь ирсэн боломжийг би авах бөгөөд энэ бүс минийх байх болно” хэмээн итгэл төгс мэдэгдэж байсан юм.

Түүний өрсөлдөгч Павел Силягин нь дэлхийн чансааны 7-д бичигддэг, туршлагатай, урьд өмнө нь ялагдашгүй гэгдэж байсан Пабло Эзекиел Корзог буулган авч байсан хүчирхэг тамирчин байв. Гэсэн хэдий ч “Eye of the Tiger Promotions”-ийн ерөнхийлөгч Камиль Эстефан Иглесиасын авьяас чадварыг онцгойлон тэмдэглэж, түүнийг зөвхөн супер дунд жинд төдийгүй дэлхийн шилдэг (pound-for-pound) боксчдын нэг болох ирээдүйтэй гэж үнэлжээ.

Одоогоор супер дунд жингийн бусад бүсүүдийн төлөөх өрсөлдөөн ч ид өрнөж байна. Тухайлбал, Хамза Шираз болон Алема Бегич нар WBO бүсний төлөө тулалдахаар товлогдсон бол WBC-ийн аварга Кристиан Мбили Канело Альварестай тулалдах магадлалтай байна. Мөн WBA-ийн аварга Хосе Армандо Ресендиз ирэх тавдугаар сард Хайме Мунгуятай хүч үзэхээр бэлтгэж байна.

Камиль Эстефаны зүгээс өөрийн харьяа тамирчид болох Иглесиас болон Кристиан Мбили нарын хооронд бүс нэгтгэх тулаан зохион байгуулах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлсэн. Энэхүү шинэ оддын гарч ирж буй давалгаа нь Кроуфордоос хойш нам гүм болоод байсан супер дунд жинг дахин амь оруулж, үзэгчдийн сонирхлыг татаж эхэллээ.

Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах

ОХУ Японы Элчин сайдыг дуудаж, Украйны дрон үйлдвэрлэгчтэй хийсэн гэрээг эсэргүүцэв

ОХУ Японы Элчин сайдыг дуудаж, Украйны дрон үйлдвэрлэгчтэй хийсэн гэрээг эсэргүүцэв

ОХУ-ын Гадаад хэргийн яам Японы Элчин сайдыг дуудаж, Токиод төвтэй компани Украины дрон үйлдвэрлэгчид хөрөнгө оруулалт хийсэн явдалд албан ёсоор эсэргүүцэл илэрхийллээ. ОХУ-ын зүгээс уг хэлцлийг манай улсын аюулгүй байдлын ашиг сонирхолд хортой, дайсагнасан үйлдэл хэмээн тодорхойлж байна.

Токиод төвтэй “Terra Drone Corporation” компани өнгөрсөн долоо хоногт Украины “Amazing Drones” компанид стратегийн хөрөнгө оруулалт хийхээ зарласан юм. Харьков хотод үйл ажиллагаа явуулдаг “Amazing Drones” нь дайсны дроныг илрүүлэн устгах зориулалттай технологи хөгжүүлдэг бөгөөд талууд хамтран Оросын халдлагыг сөрөх “Terra A1” загварын дроныг гаргахаар төлөвлөжээ.

ОХУ-ын Гадаад хэргийн яам энэхүү хамтын ажиллагаа нь хоёр улсын харилцааг “урьд өмнө байгаагүй доод түвшинд” хүргэж буйг сануулж, Оросын нутаг дэвсгэр рүү чиглэсэн Украины дрон халдлагууд системчилсэн шинжтэй байгааг дурдсан байна.

2022 оны хоёрдугаар сард дайн эхэлснээс хойш Япон улс Өрнөдийн орнуудтай нэгдэн ОХУ-д хориг арга хэмжээ авсан билээ. Мөн 2024 онд Украинтай 10 жилийн хугацаатай аюулгүй байдлын гэрээ байгуулж, хүмүүнлэгийн тусламж болон сэргээн босголтын дэмжлэг үзүүлэхээ амласан. Үүнээс гадна Японы тал НАТО-гийн санаачилгын хүрээнд Украинд радар систем, сум нэвтэрдэггүй хантааз зэрэг амь насанд аюул учруулахгүй тоног төхөөрөмж нийлүүлэхээр ажиллаж байна.

Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах

Дэлхийн хамгийн эртний наймаалж гэгдэж байсан олдвор “хуурамч” байжээ

Дэлхийн хамгийн эртний наймаалж гэгдэж байсан олдвор “хуурамч” байжээ

300 сая жилийн настай, хүн төрөлхтний мэдэх хамгийн эртний наймаалж хэмээн тооцогдож байсан олдвор бодит байдал дээр огт өөр амьтных байсныг эрдэмтэд шинэ судалгаагаар тогтоолоо. Энэхүү нээлт нь далайн амьтдын хувьсал, тэр дундаа наймаалжны гарал үүслийн талаарх шинжлэх ухааны төсөөллийг бүхэлд нь өөрчилж байна.

2000 онд Иллинойсын палеонтологууд Pohlsepia mazonensis хэмээх олдворыг олж, наймаалжны төрлийн хамгийн эртний төлөөлөл хэмээн тодорхойлж байв. Урьд нь наймаалж 150 сая жилийн өмнө үүссэн гэж үздэг байсан бол уг олдвор энэ хугацааг даруй 150 сая жилээр уртасгаж байсан юм. Гэвч тухайн олдвор нь наймаалжны онцлог шинж чанартай боловч ямар нэгэн хатуу бүрхүүлгүй, найм эсвэл арван мөчтэй байсан нь судлаачдын дунд олон жилийн турш маргаан дагуулсаар иржээ.

Орчин үеийн дэвшилтэт рентген болон олон спектрийн дүрслэх технологийн тусламжтайгаар хийсэн шинжилгээгээр уг амьтны өмнө нь харагдаж байгаагүй шүдтэй ам болон хошууны хэсгийг илрүүлсэн байна. Ингэснээр Pohlsepia нь наймаалж биш, харин эртний далайн эрвээхэй (nautilus) төрлийн амьтан болох нь батлагджээ. Судалгааны удирдагч Томас Клементс “Дэлхийн хамгийн алдартай наймаалжны олдвор хэзээ ч наймаалж байгаагүй юм байна. Энэ амьтан чулуужихаас өмнө хэдэн долоо хоногийн турш задарч, хэлбэрээ алдсан байсан нь эрдэмтдийг төөрөгдүүлжээ” хэмээн тайлбарлав.

Энэхүү нээлт нь уг олдворыг Paleocadmus pohli хэмээх нэрээр дахин тодорхойлж, эртний далайн эрвээхэйн зөөлөн эдийн хамгийн эртний баримтыг бий болголоо. Үүний үр дүнд наймаалжны үүсэл хөгжлийн түүхийг дахин бичих шаардлага гарч байгаа бөгөөд тэдний орчин үеийн төрх анх хэзээ бүрэлдсэн талаар илүү тодорхой зураглал гаргах боломж бүрдэж байна.

Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах

Грек улс 15-аас доош насны хүүхдүүдэд сошиал медиа ашиглахыг хориглоно

Грек улс 15-аас доош насны хүүхдүүдэд сошиал медиа ашиглахыг хориглоно

Грек улсын Ерөнхий сайд Кириакос Мицотакис 2027 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс эхлэн 15 хүртэлх насны хүүхдүүдийн сошиал медиа хэрэглээг бүрэн хориглох шийдвэр гаргаснаа албан ёсоор мэдэгдлээ. Энэхүү алхмыг хүүхэд, өсвөр үеийнхний дунд нэмэгдэж буй сэтгэл түгшүүр, нойрны эмгэг болон сошиал платформуудын донтуулах нөлөөг хязгаарлах зорилготой хэмээн тайлбарлаж байна. Ерөнхий сайд хүүхдүүдэд хандсан мэдэгдэлдээ дэлгэцийн өмнө хэт их цаг өнгөрөөх нь оюун санааг амраах бус, харин ч бусадтай өөрийгөө харьцуулах болон цахим орчны сөрөг сэтгэгдлээс үүдэлтэй байнгын дарамтад оруулдаг болохыг онцлон анхааруулжээ.

Грекийн Засгийн газар хүүхдийг цахим хамаарлаас хамгаалах чиглэлээр өмнө нь сургуулийн орчинд гар утас хэрэглэхийг хориглож, эцэг эхийн хяналтын системийг нэвтрүүлээд байсан юм. Ерөнхий сайд Мицотакис хэлэхдээ “Грек улс энэ төрлийн санаачлагыг хэрэгжүүлсэн анхны улсуудын нэг болж байгаа ч сүүлчийнх нь болохгүй гэдэгт итгэлтэй байна. Бид Европын Холбоог ч энэ чиглэлд нэгдсэн зохицуулалт хийхийг уриалж байгаа” хэмээн мэдэгдэв.

Одоогоор дэлхий дахинд хүүхдийн цахим хэрэглээг хязгаарлах хандлага хүчтэй өрнөж байна. Өнгөрсөн жил Австрали улс 16 хүртэлх насныхны сошиал медиа хэрэглээг хориглосон бол Словени, Их Британи, Австри, Испани зэрэг улсууд ижил төстэй хязгаарлалт тогтоохоор ажиллаж байна. Тухайлбал, Их Британийн Засгийн газар хүүхдүүдийн дунд сошиал медиаг тодорхой цагт хэрэглүүлэх туршилтуудыг зохион байгуулж, цахим орчны аюулгүй байдлыг сайжруулах шинэ арга замуудыг судалж байгаа юм.

Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах

Дэлхийн хамгийн эртний наймаалж гэгдэж байсан олдвор өөр амьтных болох нь тогтоогдов

Дэлхийн хамгийн эртний наймаалж гэгдэж байсан олдвор өөр амьтных болох нь тогтоогдов

300 сая жилийн настай, хүн төрөлхтний мэдэх хамгийн эртний наймаалж хэмээн тооцогдож байсан чулуужсан олдвор бодит байдал дээр огт өөр амьтных байсныг эрдэмтэд шинэ судалгаагаар тогтоолоо. Энэхүү нээлт нь далайн амьтдын хувьсал, тэр дундаа наймаалжны гарал үүслийн талаарх шинжлэх ухааны төсөөллийг бүхэлд нь өөрчилж байна.

Технологийн тусламжтай илрүүлсэн нууц

Эрдэмтэд сүүлийн үеийн дэвшилтэт дүрс оношилгооны аргыг ашиглан уг олдворыг нарийвчлан шинжлэхэд хүний нүдэнд үл үзэгдэх жижиг шүдлэг бүтцүүд илэрчээ. Энэхүү дотоод бүтэц нь уг амьтныг наймаалж биш, харин орчин үеийн наутилустай төрөл төрөгсөд болох, гаднаа хатуу бүрхүүлтэй наутилоид төрлийн амьтан байсныг баталсан байна.

Судалгааг удирдсан эрдэмтэн Томас Клементсийн тайлбарласнаар, уг амьтан чулуужихаасаа өмнө хэдэн долоо хоногийн турш задарч, хэлбэр дүрс нь өөрчлөгдсөн байсан нь эрдэмтдийг ийнхүү төөрөгдөхөд хүргэжээ.

Эволюцийн түүхийг шинэчлэн бичлээ

АНУ-ын Иллинойс мужаас олдсон энэхүү олдвор анх 2000 онд бүртгэгдэхдээ наймаалжны гарал үүслийг даруй 150 сая жилээр урагшлуулж байсан юм. Харин “Proceedings of the Royal Society B” сэтгүүлд нийтлэгдсэн шинэ дүгнэлтээр:

  • Наймаалжны хувьслын эхлэл Юрийн (Jurassic) галавын үед буюу өмнө нь таамаглаж байснаас хамаагүй хожуу үед хамаарах боллоо.
  • Наймаалж болон бусад заламгайтай зөөлөн биетнүүдийн салсан үеийг Мезозойн эринд хамааруулан тогтоов.
  • Энэхүү олдвор нь наймаалжны түүх биш, харин наутилоид төрлийн амьтны хамгийн эртний зөөлөн эдийн олдвор болон бүртгэгдэж үлдлээ.

Ийнхүү шинжлэх ухааны дэвшилтэт технологи нь олон жилийн турш үргэлжилсэн маргааныг эцэслэж, далайн гүний амьтдын түүхийг илүү бодитойгоор харах боломжийг олгож байна.

Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах

Шинэ кино, цувралын талаарх мэдээлэл

Шинэ кино, цувралын талаарх мэдээлэл

Том Холланд “Spider-Man: Brand New Day”-ийн дахин зураг авалтын талаар мэдээлэл өглөө

Кино болон цуврал сонирхогчдод зориулсан шинэ мэдээллүүдийг тоймлон хүргэж байна. Марвел болон “The Boys” цувралын ертөнцөд томоохон өөрчлөлтүүд гарч байна.

“Spider-Man: Brand New Day” болон бусад киноны мэдээлэл

Жүжигчин Том Холланд “Spider-Man: Brand New Day” киноны зарим хэсэгт хөгжим нэмж, гол үйл явдлуудыг илүү тодотгох зорилгоор дахин зураг авалт (reshoots) хийж байгааг дуулгав. Түүнчлэн:

  • Heart Eyes 2: Жүжигчин Оливиа Холт, Мэйсон Гудинг нар эргэн ирэх төлөвтэй байгаа бөгөөд зураг авалт энэ зун эхэлнэ.
  • The Glorious Dead: Шинэ зомби төрлийн кино Каннын кино наадмын “Frontières Platform”-д танилцуулагдахаар болжээ.
  • Dune: Part Three: Тус киноны үргэлжлэх хугацаа 2 цаг 20 минут байх нь тодорхой болов.

“The Boys” цувралын ертөнц өргөжсөөр

“The Boys” цувралын сүүлийн бүлэгт шинэ дүрүүд нэмэгдэж байна. Эли Генри “The Worm”-ийн дүрийг бүтээх бол Дилэн Колтон, Эмма Эл Патерсон, Маитрейи Рамакришнан нар “Teenage Kix” хэмээх залуу супер баатруудын багт нэгджээ. Мөн “The Boys: Mexico” салбар цувралын эхний ангийн зохиол бэлэн болж, Amazon-д хүргэгдсэн байна.

Цувралуудын шинэчлэлт

  • A Knight of the Seven Kingdoms: Хоёрдугаар бүлэг нь “The Sworn Sword” новеллаас сэдэвлэгдэх бөгөөд эхний бүлгээсээ огт өөр, эмгэнэлт хайрын түүхийг өгүүлэх аж.
  • The Eternaut: Netflix-ийн тус цувралын хоёрдугаар бүлгийн хөгжүүлэлт ахисан түвшинд явж байна.
  • Pluribus: Хоёрдугаар бүлгийн зураг авалт энэ намар эхлэхээр товлогджээ.
  • Ghosts: CBS суваг тус цувралын шинэ ангийн гурван клипийг олон нийтэд цацлаа.

Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах

Хиймэл оюун ухаан хүмүүсийг өвчин тусчихлаа гэх айдаст автуулж байна

Хиймэл оюун ухаан хүмүүсийг өвчин тусчихлаа гэх айдаст автуулж байна

Хиймэл оюун ухааны (AI) чатботууд зарим хэрэглэгчдийг эрүүл мэндийн байдалдаа хэт их санаа зовох буюу “гипохондри” (hypochondria) эмгэгт хөтлөх болжээ. Ливерпүүл хотын оршин суугч Жорж Мэллоны жишээ үүнийг тод харуулж байна. Тэрээр ChatGPT-тэй өдөрт хэдэн цагаар өөрийн шинж тэмдгүүдийн талаар ярилцдаг болсон бөгөөд энэ нь түүнийг ямар нэгэн үхлийн аюултай өвчин туссан мэт төсөөлөхөд хүргэж, айдас түгшүүрийг нь улам хурцатгажээ.

Мэллон эмнэлгийн нарийн шинжилгээгээр ямар ч өвчгүй болох нь тогтоогдсон ч чатботтой ярилцаж, өөрийгөө оношлох оролдлогоо зогсоож чадаагүй байна. Тэрээр хиймэл оюун ухааны хэрэглээнд тодорхой хязгаарлалт байх ёстой байсан хэмээн харамсан өгүүлжээ.

Сэтгэл зүйчдийн тайлбарлаж буйгаар, AI-тай тогтмол ярилцах нь өөрийнхөө таамгийг баталгаажуулах гэсэн буруу зуршлыг бий болгодог байна. Энэ нь асуудлын үндсэн шалтгаан болох сэтгэл түгшүүрийг эмчлэхийн оронд байдлыг улам дордуулдаг аж. Түүнчлэн зарим шинжээчид AI-тай хэт их харилцах нь бодит байдлаас тасарч, төөрөгдөлд орох буюу “AI психоз” гэх эмгэгт хүргэж болзошгүйг анхааруулж байна.

Өнөөдөр эрүүл мэндийн зөвлөгөө өгдөг онлайн нийгэмлэгүүд хиймэл оюун ухаантай хийсэн ярианы тэмдэглэлээр дүүрэх болсон. Зарим хүмүүс AI-г тустай гэж үзэж байгаа ч олонх нь сэтгэл зүйн хувьд хүнд байдалд орж буйгаа илэрхийлсээр байна.

Үүнтэй холбоотойгоор OpenAI компанид хэрэглэгчдийн эрүүл мэнд, хувийн амьдралтай холбоотой хэд хэдэн нэхэмжлэл иржээ. Гэсэн хэдий ч тус компани саяхан хувийн эрүүл мэндийн мэдээлэл дээр суурилсан “ChatGPT Health” загвараа танилцуулсан нь олны дунд маргаан дагуулж байна.

Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах