Шинжлэх ухааны салбарт хоол боловсруулах эрхтэн болон элэгний хорт хавдрыг эрт үед нь оношлох, эмчлэхэд туслах шинэлэг биомаркеруудыг илрүүллээ. Эрдэмтэд хиймэл оюун ухаан (AI) болон машин сургалтын аргыг ашиглан хүний гэдэсний бичил орчин дахь тодорхой төрлийн бактери, метаболитүүд нь элэг, ходоод, бүдүүн гэдэсний хорт хавдартай хэрхэн холбогдож буйг тогтоосон байна.
Их Британийн Бирмингемийн их сургуулийн эрдэмтдийн хамтран гүйцэтгэсэн энэхүү судалгааны үр дүн “Journal of Translational Medicine” сэтгүүлд нийтлэгджээ. Судалгаагаар элэгний хорт хавдар (GC), бүдүүн гэдэсний хорт хавдар (CRC) болон гэдэсний архаг үрэвсэлт өвчин (IBD) тус бүрд илэрдэг өвөрмөц биомаркеруудыг тодорхойлсон байна.
Өмнө нь ашиглагдаж байсан дурангийн оношлогоо (эндоскопи) болон эдийн шинжилгээ (биопси) зэрэг аргууд нь үр дүнтэй боловч зардал өндөртэй, өвчтөнд зовиуртайгаас гадна өвчний эхэн үеийг алдах магадлалтай байдаг. Харин шинээр илрүүлсэн биомаркерууд нь хүний биед хагалгааны бус аргаар буюу бага инвазив замаар өвчнийг илүү нарийвчлалтай, эрт илрүүлэх боломжийг олгож байгаа юм.
Судалгааны явцад эрүүл болон өвчтэй хүмүүсийн гэдэсний бичил орчныг харьцуулахад дараах өөрчлөлтүүд ажиглагджээ:
- Элэгний хорт хавдрын үед: Firmicutes, Bacteroidetes, Actinobacteria зэрэг бактериуд болон dihydrouracil, taurine метаболитүүд мэдэгдэхүйц ихэсдэг.
- Бүдүүн гэдэсний хорт хавдрын үед: Fusobacterium, Enterococcus бактериуд болон isoleucine, nicotinamide метаболитүүд давамгайлдаг байна.
Эрдэмтдийн үзэж байгаагаар эдгээр “нуугдмал дохио”-г уншиж сурснаар өвчтөн бүрийн биеийн онцлогт тохирсон эмчилгээний төлөвлөгөөг боловсруулах боломжтой болох аж. Цаашид энэхүү оношлогооны аргыг эмнэлзүйн практикт албан ёсоор нэвтрүүлэхээр илүү өргөн хүрээний туршилт судалгаануудыг хийхээр төлөвлөж байна.
