Шинэ судалгаагаар хүний тархалт, хөгжилд соёлын хувьсгал генетик хувьсвлаас илүү чухал үүрэг гүйцэтгэснийг тогтоожээ.
Хүн төрөлхтөн дэлхий даяар тархаж, амьдрах орчныхоо нөхцөлийг бүрэн бүрдүүлж чадсан нь биологийн хувьслын ачаар гэж үздэг байв. Гэвч Аризонагийн их сургуулийн шинэ судалгаагаар соёлын хувьсгал буюу нийгмийн суралцахуй, технологийн хөгжил нь энэхүү амжилтанд илүү их нөлөөлсөн болохыг баталжээ. Ойролцоогоор 70,000 жилийн өмнөөс хүн төрөлхтөн Африк тивийг орхин тархаж эхэлсэн бөгөөд 50,000 жилийн өмнө Австрали, Шинэ Гвиней зэрэг тивийг холбосон хуурай газраар дамжин Ази тивд хүрсэн байна.
Энэхүү өргөн тархалт нь хүн төрөлхтнийг цөлийн халуунаас эхлээд туйлын хүйтэн орчин хүртэлх бараг бүх газарт амьдрах боломжийг олгожээ. Генетикийн хувьсал нь өндөр уул, хүйтэн цаг агаар, өвчин эмгэг зэрэгт дасан зохицоход тусалсан ч соёлын хувьсал нь технологи, мэдлэг, нийгмийн хэм хэмжээг дамжуулан хурдан хугацаанд шинэ орчинд зохицох боломжийг олгосон байна.
Судалгааны дүнгээр, хүн төрөлхтөн дэлхийн 132 сая хавтгай дөрвөлжин километр талбайг эзэлдэг бол бусад амьтан дунджаар 166 хавтгай дөрвөлжин километр талбайг эзэлдэг. Хэрэв хүн зөвхөн генетик хувьслаар дасан зохицсон бол ийм өргөн тархалттай болоход хэдэн арван сая жил, өөр өөр биеийн хэмжээтэй олон төрөл зүйл шаардлагатай байх байжээ.
Судлаач Чарльз Перролт хэлэхдээ, “Хүн шинэ орчинд нүүхдээ генетикийн мутаци хүлээх шаардлагагүй байсан. Харин соёлоор дамжуулагдсан хувцас, оромж, ан агнуурын арга, хоол боловсруулах технологи, нийгмийн зохион байгуулалт зэрэг инновацуудыг хурдан суралцан нэвтрүүлж, дасан зохицсон” гэжээ. Энэхүү соёлын хувьсал нь хүн төрөлхтнийг ердөө 300,000 жилийн дотор биологийн хувьслын өндөр түвшинд хүргэсэн бөгөөд энэ нь бусад амьтдын хөгжлийн хурдаас хамаагүй хурдан юм.
