Олон улсын атомын энергийн агентлаг (IAEA) Сирийн нутаг дэвсгэрт байрлах, цөмийн үлдэгдэл бүхий нууц байгууламжийг цэвэрлэх ажиллагааг эхлүүлэхээр боллоо.
АНУ болон Израйл улс Сирийн засгийн газартай тохиролцоонд хүрч, тус улсад байрлах “Site 99” хэмээх нууц объектоос цөмийн материал гаргаж авахаар болсон тухай Axios мэдээллээ. Энэхүү ажиллагаанд Олон улсын атомын энергийн агентлаг (IAEA) татан оролцох бөгөөд 2007 онд Израйлын агаарын цохилтоор сүйдсэн “Al-Kibar” реакторын үлдэгдлийг зайлуулах юм.
Тус байгууламжид цөмийн түлш үйлдвэрлэхэд ашигладаг “yellowcake” буюу ураны баяжмал хадгалагдаж байна. Хэдийгээр уг материал нь шууд цөмийн бөмбөг бүтээхэд тохиромжгүй ч ердийн тэсрэх бодистой хольж “бохир бөмбөг” хэлбэрээр цацраг идэвхт бохирдол үүсгэх эрсдэлтэй гэж үзжээ.
Израйлын тал 2024 оны арванхоёрдугаар сард АНУ-ын дэмжлэгтэй босогчид Дамаск хотыг хяналтдаа авч, Ерөнхийлөгч Башар Ассадын засаглал унасны дараа тус байгууламжийн орох хэсгийг бөмбөгдсөн байна. Израйлын албаны хүмүүсийн мэдээлснээр, хэрэв цөмийн материалыг бүрэн зайлуулахгүй эсвэл Сирийн тал уг материалд хүрэх оролдлого хийвэл дахин цохилт өгөх анхааруулгыг өгчээ.
Сирийн Ерөнхийлөгч Ахмед аль-Шараагийн засгийн газар барууны орнуудтай харилцаагаа сайжруулж, гадаадын тусламж авахыг зорьж байна. Энэ хүрээнд тэрээр 2024 оноос хойш Сирийн баруун өмнөд хэсгийг хяналтдаа байлгаж буй Израйл улстай аюулгүй байдлын гэрээ байгуулахаар ажиллаж байгаагаа өнгөрсөн сард мэдэгдсэн юм.
Үүний зэрэгцээ Дамаск ОХУ-тай харилцаагаа хэвийн болгохыг эрмэлзэж байна. Энэ сарын эхээр талууд Хмеймим агаарын бааз болон Тартус дахь тэнгисийн цэргийн байгууламжийг хамтарсан сургалтын төв болгон өөрчлөхөөр тохиролцсон нь Ассадын уналтын дараа ч ОХУ-ын цэргийн оролцоо Сирид хадгалагдах боломжийг бүрдүүлэв.
Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах
↓Эх сурвалжийг нээх ↓
The countries will reportedly work with Damascus and the IAEA to recover material from a site linked to a 2007 Israeli airstrike
The US and Israel have reached a deal with Damascus to remove nuclear material from a secret site in Syria, Axios reported on Monday, citing US and Israeli officials.
According to the publication, the International Atomic Energy Agency (IAEA) will be given access to the so-called Site 99 to recover material described as remnants from Syria’s Al-Kibar reactor, which Israel bombed in 2007.
The site reportedly contains yellowcake, a concentrated uranium powder that can eventually be processed into nuclear fuel. While the material cannot be used directly to make a nuclear bomb, it could potentially be dispersed using conventional explosives, causing radiological contamination in what is commonly known as a dirty bomb.
Israel reportedly bombed the entrances to the site shortly after a coalition of US-backed rebel groups captured Damascus in December 2024, toppling Syria’s longtime president, Bashar Assad. An Israeli official told Axios that Israel had threatened to bomb the site again if the nuclear material was not removed or if there were signs that Syria was attempting to access it.
Syrian President Ahmed al-Sharaa, a former jihadist commander who was once on the US wanted list, has sought to improve the country’s relations with the West and attract foreign aid to Syria, which has been ravaged by civil war since 2011. Last month, he revealed that he was working on a security agreement with Israel, which has occupied parts of southwestern Syria since 2024, expanding its presence beyond the Golan Heights, which it has held since 1967.
Al-Sharaa’s government has also sought to normalize relations with Russia, which militarily supported Assad. Earlier this month, Moscow and Damascus agreed to reorganize the Russian Khmeimim airbase and naval facility in Tartous into joint training centers. The deal allows Russia to maintain a military presence in Syria following Assad’s fall.
You can share this story on social media:
