АНУ болон БНХАУ-ын сансрын уралдаан эрчимжиж буй энэ үед Сарны гадаргуу дээр шинээр үүссэн томоохон тогоог илрүүлсэн нь сансрын судлаачдын анхаарлыг татаж байна.
НАСА-гийн Сарны тойрог замын хөлгийн (LROC) авсан дүрс бичлэгт 222 метр өргөн, 43 метр гүн бүхий шинэ тогоо илэрснийг “Science Advances” сэтгүүлд нийтэлжээ. Судлаач Роберт Вагнер 2025 оны аравдугаар сард уг тогоог анх ажигласан бөгөөд НАСА-гийн мэдээлснээр уг байгууламж 2024 оны дөрөвдүгээр сарын 11-нээс тавдугаар сарын 22-ны хооронд 3-6 давхар барилгатай тэнцэх хэмжээний солир эсвэл сүүлт од Сарны гадаргууг мөргөснөөр үүсжээ. “McGetchin” хэмээн нэрлэсэн уг тогоо нь орчныхоо хөрсийг хөндөж, температурын хувьд хүйтэн цэгийг бий болгосон байна.
Энэхүү олдвор нь Сарны гадаргууг эзэмших олон улсын хүчин чармайлт идэвхжиж буй цаг үетэй давхцаж байна. НАСА-гийн удирдлага Жеред Айзекманы мэдэгдсэнээр, АНУ болон БНХАУ-ын хооронд сансрын салбарт өрсөлдөөн ширүүсэж байгаа бөгөөд НАСА 2028 онд “Artemis” хөтөлбөрийн хүрээнд Сар дээр хүн буулгахаар төлөвлөж байна.
Үүний зэрэгцээ ОХУ болон БНХАУ 2021 онд Сарны олон улсын судалгааны станцыг хамтран байгуулах төлөвлөгөөгөө зарласан юм. Уг төслийн хүрээнд 2030-аад оны дунд үе гэхэд ашиглалтад оруулахаар төлөвлөж буй судалгааны станцыг эрчим хүчээр хангах цөмийн цахилгаан станц барих гэрээг хоёр улс байгуулсан байна.
Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах
↓Эх сурвалжийг нээх ↓
The feature was created by the impact of a comet or asteroid the size of a three- to six-story building, according to NASA
The largest newly formed crater ever discovered in the solar system has been found on the Moon, in what scientists have described as a once-in-a-century impact event.
The crater, measuring 222 meters (728 feet) across and 43 meters deep, was identified using images from NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter Camera (LROC), according to a study published in Science Advances on Wednesday.
Researcher Robert Wagner first spotted the feature during a routine check of images taken by LROC’s Wide-Angle Camera in October 2025. Scientists then used higher-resolution observations over the following months to measure the crater and examine the surrounding terrain.
According to NASA, the crater formed between April 11 and May 22, 2024, when a comet or asteroid roughly the size of a three- to six-story building slammed into the lunar surface.
The Moon’s got a big new crater! 🕳️
Spotted by NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter, the McGetchin crater formed when a rock as big as a six-story building crashed into the Moon. It’s 141 feet deep and wider than the length of two football fields.🪨💥🌕https://t.co/I2fX7bPts1pic.twitter.com/Zft4mKUv1Z
— NASA Solar System (@NASASolarSystem) September 16, 2026
The collision hurled debris across the surrounding terrain and created a “cold spot” about seven kilometers (four miles) wide, where nighttime temperatures are up to nine degrees Celsius (16 degrees Fahrenheit) lower than in nearby areas.
Researchers believe the impact loosened, or “fluffed up,” the regolith – the layer of loose rock and dust covering the Moon – making it less dense and therefore less able to retain heat.
Officially named McGetchin after pioneering lunar scientist Tom McGetchin, the crater dwarfs previously detected recent impacts. Before its discovery, the largest contemporary impact crater identified on the Moon measured about 70 meters across.
The discovery comes as the Moon becomes an increasingly important focus of international space exploration.
The US is “very much in a space race” with China, NASA Administrator Jared Isaacman told CBS News in July. NASA’s Artemis program is targeting 2028 for its first crewed lunar landing since the Apollo era, with the longer-term goal of establishing a sustained human presence on the Moon.
Russia and China, meanwhile, announced plans in 2021 to jointly develop the International Lunar Research Station.
As part of the project, Russia plans to deploy a power station on the Moon within the next decade. During Chinese President Xi Jinping’s visit to Moscow last May, Russia and China signed an agreement on building a nuclear power plant on the Moon to provide energy for the planned research station, which is expected to become operational in the mid-2030s.
