АНК болон ДА эрх мэдлээ хуваалцсан үндэсний түвшний загвар орон нутгийн эвслүүдэд үлгэр болох боломжтой гэж шинжээчид үзэж байна.
Шинжээч Вервоердийн үзэж буйгаар хамгийн тогтвортой эвсэл нь түүхэн өрсөлдөгчид эрх мэдлээ хуваалцсан АНК, ДА-ын үндэсний түвшний загварыг дагасан хувилбар байх аж. Кейптаун хотын захиргааг ДА алдах магадлал бага гэж тэр хэлжээ. Тус хотыг 2000-аад оны сүүлээр АНК-аас шилжүүлэн авснаас хойш ДА удирдаж байгаа бөгөөд улсынхаа хамгийн сайн ажилладаг томоохон хотын захиргаанд тооцогддог.
Харин Квазулу-Натал мужийн Дурбан боомт хотыг багтаадаг этеквини хотын захиргаанд нөхцөл байдал өөр байж магадгүй гэж Вервоерд үзжээ. Жейкоб Зумагийн байгуулсан uMkhonto weSizwe (MK) нам тус бүсэд өндөр санал авах төлөвтэй ч хотыг дангаар удирдахад шаардлагатай олонхыг бүрдүүлэхгүй байж болзошгүйг санал асуулгууд харуулж байна. Тус нам 2024 оны мужийн сонгуулиар Зумагийн төрөлх Квазулу-Натал мужид хамгийн олон санал авсан нам болсон ч АНК болон ДА-тай хамтран ажиллахаас татгалздаг тул эвслийн засаг байгуулах хэлэлцээ хүндрэлтэй өрнөж болзошгүй.
Улс төр судлаач Леви Ндоу ихэнх томоохон хотод ДА, АНК-ын эвсэл байгуулах нь зайлшгүй мэт харагдаж байгааг хэлжээ. Харин үндэсний эв нэгдлийн засгийн газрын тохиролцоо хотын захиргаадын үйл ажиллагаанд нөлөөлөх эсэх нь тодорхойгүй гэж тэр үзсэн байна. Зума ням гарагт дэмжигчдэдээ хандан сонгуулийн дараа хэд хэдэн хотын захиргааг хяналтдаа авна гэж мэдэгджээ.
Шинжээчид мөн Өмнөд Африкийн сонгуулийн ирц, ялангуяа залуусын оролцоо тогтмол буурч байгааг хөндсөн байна. Санал өгөхөөр бүртгүүлсэн иргэдийн тоо 29 саяас давсан бөгөөд Ндоу үүнийг нэр дэвшигчдийн чанар болон орон нутгийн иргэдийг төлөөлөн сонгогддог зөвлөлийн гишүүд сонгуулийн кампанит ажилд төдийлөн харагддаггүйтэй холбон тайлбарлажээ. Сонгуулийн хороо дүнг зарлахад долоо хоногийн хугацаатай бол намууд засаглах бүтэц байгуулахад 14 хоногийн хугацаатай байна.
Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах
↓Эх сурвалжийг нээх ↓
Verwoerd said in her view, the most stable coalitions would be those that replicate what the ANC and DA have done on a national level, where the historic rivals have agreed to share power.
Reflecting on Cape Town, she said it was unlikely that the DA would lose control of the municipality. The coastal city is widely considered the country’s best-performing metro and has been run by the DA since the late 2000s when it unseated the ANC.
Ethekwini, which includes the port city of Durban in KwaZulu-Natal, would be a “different story”, Verwoerd said.
The uMkhonto weSizwe (MK) Party has been projected to perform well in the area but it is unclear if it will secure the outright majority needed to run the metro. Polls suggest it won’t and will need partners to form a government.
The party was founded by former South African President Jacob Zuma and was the biggest party across his home province of KwaZulu-Natal in the 2024 provincial election.
Verwoerd reflected that while various options were on the table for the party, forming a government would be “very messy” given its refusal to work with either the ANC or DA.
A confident Zuma, addressing supporters on Sunday, vowed to take control of a number of municipalities after the elections.
Another political analyst Dr Levy Ndou echoed Verwoerd’s assessment, saying that a coalition between the DA and ANC seemed unavoidable in most metros.
“We’re not sure whether the arrangement of the government of national unity could have the potential to influence how the metros are going to be run,” he said.
Both experts also spoke about the declining voter turnout in South Africa’s elections. Over 29 million citizens are registered to vote, but the turnout, especially among young people, has seen a steady decline.
Ndou attributed this to the “calibre” of the candidates campaigning and the lack of visibility of local councillors, who are often the ones elected to lead their neighbourhoods, in election campaigns.
South Africa’s electoral commission has seven days to announce the results, but parties have 14 days to form a governing structure.
