Дэлхий дээрх амьдралын ихэнх хэлбэр ямар нэгэн байдлаар өндөгнөөс үүсэлтэй бөгөөд энэ нь байгалийн хамгийн гайхамшигтай хувьслын нэг илрэл юм.
Хөх хавч ба үрийн шингэний хадгалалт
Хөх хавч (Callinectes sapidus) нь нэг удаа хээлцэхдээ амьдралынхаа туршид хэрэгцээтэй бүх үрийн шингэнийг биедээ хадгалж авдаг онцлогтой. Энэ нь тэдний нүүдлийн амьдралын хэв маягтай холбоотой бөгөөд өндөглөхөөр далайн өндөр давслаг бүс рүү нүүхээсээ өмнө ийнхүү нөөцөлдөг байна. Тэд нэг удаад 3-8 сая хүртэл өндөг гаргадаг нь байгаль дээрх хорогдлын түвшинг нөхөх зохилдлого юм.
Толбот саламандра ба замагны симбиоз
Толбот саламандра (Amblystoma maculatum) нь өндөгнийхөө дотор ногоон замагтай (Oophila amblystoma) харилцан ашигтай буюу симбиотик харилцаа тогтоодог. Замаг нь хөгжиж буй үр хөврөлд нэмэлт хүчилтөрөгч, эрчим хүч өгдөг бол саламандрагийн үр хөврөл замагт шаардлагатай шим тэжээл болон нүүрсхүчлийн хийг (CO2) ялгаруулдаг. Энэ нь амьтан, ургамлын ертөнцийн хоорондох маш ховор, гайхамшигтай хамтын ажиллагааны жишээ юм.
Шувууны өндөг: Хэмжээ, хэлбэр, өнгөний олон янз байдал
Шувууны өндөг нь хэмжээ, хэлбэр, өнгөөрөө маш олон янз. Тухайлбал, түүхэн дэх хамгийн том өндөг болох заан шувууны (Elephant bird) өндөг 33 см урт байсан бол хамгийн жижиг буюу Вервейн бялзуухай төдий шувууны өндөг ердөө 1 см орчим байдаг. Гиллемот шувууны өндөг нэг тал руугаа шовх, нөгөө талдаа бөөрөнхий хэлбэртэй байдаг нь хад асга, налуу гадаргуу дээрээс өнхрөөд уначихалгүй, тойрог замаар эргэж тогтвортой байхад нь тусалдаг байна.
Шавьжны өндөг: Жижиг бөгөөд нууцлаг
Шавьжнууд хэлбэр дүрсийн хувьд туйлын өвөрмөц өндөг гаргадаг. Жишээлбэл, “алуурчин хорхой”-н өндөг нь кофены пудинг шиг харагддаг бол зарим шавьжны өндөг бусад төрлийн шимэгч хорхойг дотроо агуулж байх нь бий. Эдгээр нь байгаль эх өөрийн үр төлөө үлдээхдээ ямар нарийн, заримдаа аюултай тактик ашигладгийг харуулдаг.
