АНУ Ираны цөмийн хөтөлбөрийг зогсоох зорилгодоо бүрэн хүрч чадаагүй бөгөөд Ираны цэргийн чадавхыг эцсийн байдлаар устгаж чадаагүй гэж шинжээчид үзэж байна.
АНУ гурван долоо хоногийн турш Ираны пуужингийн байгууламжууд руу эрчимтэй цэргийн ажиллагаа явуулсан ч АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын мэдэгдэж буйгаар Ираны цэргийн хүчин чадал бүрэн саармагжсан эсэх нь эргэлзээтэй байна. Шинжээчдийн таамаглаж буйгаар, энэ мөргөлдөөн хэдэн долоо хоног, тэр ч байтугай хэдэн сараар үргэлжлэх эрсдэлтэй бөгөөд АНУ болон Израил улс цэргээ татахгүй бол нөхцөл байдал улам хүндрэх төлөвтэй байна. Ираны пуужин үйлдвэрлэлийн дэд бүтэц их хэмжээний хохирол амсаад байгаа ч тус улс Персийн булангийн орнууд руу нисгэгчгүй онгоц, пуужингаа үргэлжлүүлэн хөөргөж байгаа нь тэдний цэргийн нөөц дуусаагүйг баталж байна.
Геополитикийн шинжээч Дмитрий Алперовичийн тооцооллоор, Ираны тал сүүлийн хоёр долоо хоногт өдөрт дунджаар 30 пуужин, 70 нисгэгчгүй онгоц хөөргөж, бүс нутгийн хэмжээнд хохирол учруулсаар байна. Трамп Ираны цэргүүд хүнд цохилтод өртсөн ч Хормузын хоолой зэрэг стратегийн чухал усан замуудад аюул учруулах, ойрын зайн пуужингаар цохилт өгөх чадвартай хэвээр байгааг хүлээн зөвшөөрсөн. Шинжээчид үүнийг бодитой дүгнэлт гэж үзэж байгаа бөгөөд Иран улс энэ байдлаар багагүй хугацаанд эсэргүүцэл үзүүлэх боломжтой гэж таамаглажээ.
Ираны пуужингийн нөөцийн талаарх мэдээлэл нууцлагдмал байдаг тул АНУ, Израилын бөмбөгдөлтөөр хэр их хохирол учруулсан нь тодорхойгүй байна. Алперовичийн хэлснээр, мөргөлдөөн эхлэхээс өмнө Иранд ойролцоогоор 3,000 орчим пуужин байсан гэх таамаг бий. Өдөрт 30 орчим пуужин ашиглаж байгааг тооцвол тэдэнд хэдэн зуун пуужин үлдсэн байх магадлалтай. Нисгэгчгүй онгоцны хувьд үйлдвэрлэхэд хялбар, өртөг багатай тул Иран нөхөн бүрдүүлэлт хийх бүрэн боломжтой юм. Гэхдээ халдлагын эрчим 85 хувиар буурсныг Алперович тэмдэглэжээ.
АНУ-ын Батлан хамгаалахын сайд Пит Хегсет хэлэхдээ, мөргөлдөөнийг дуусгах тодорхой хугацаа байхгүй бөгөөд цэргийн ажиллагаа Трампын шийдвэрээр зогсоно гэдгийг онцолсон. Ираны тал энэ дайныг “холын зайн марафон” гэж үзэж байгаа бөгөөд пуужингийн хөөргөлт зарим үед нэмэгдэж, заримдаа саарах байдал ажиглагдаж байна. Иран улс АНУ болон Израилын цэргийн хүчин чадалтай эн тэнцэхүйц зэвсэггүй ч “олон талт байлдааны талбар” бий болгох замаар дэлхийн эдийн засагт хүндрэл учруулж, АНУ-ыг энэ мөргөлдөөнд гүнзгий татан оруулахыг зорьж байна.
Алперовичийн үзэж буйгаар Иран хоёр чиглэлээр дайтаж байна. Нэг талаас АНУ цөмийн болон тэнгисийн цэргийн хүчний эсрэг ажиллагаа явуулж байгаа бол, нөгөө талаас Израил Ираны удирдлагын бүтцийг устгах замаар улс төрийн тогтворгүй байдал бий болгохыг эрмэлзэж байна. Энэ нь Ираны “мозайк батлан хамгаалах” стратегийг сорьж байгаа юм. Энэхүү систем нь удирдлагын түвшинд хохирол амссан ч системийг бүхэлд нь ажиллагаатай байлгах зорилготой задгай удирдлагын тогтолцоо юм. Тиймээс цэргийн жанжнуудыг хөнөөх нь командлалын хяналтыг сулруулахад төдийлөн үр дүнгүй байж болно гэж шинжээчид үзэж байна. Израилын зүгээс чухал байгууламжууд руу халдсан ч Иран хэдхэн цагийн дотор хариу арга хэмжээ авч, байдлыг хурцатгах чадвартай хэвээр байгааг харууллаа.
