Констанцын их сургуулийн физикчид болон судлаачид нэгэн гайхалтай нээлт хийсэн нь биетүүд хоорондоо шүргэлцэхгүйгээр, зөвхөн соронзон орны харилцан үйлчлэлээр үрэлт үүсэж болохыг тогтоожээ. Энэхүү нээлт нь 1699 онд Гийом Амонтоны тодорхойлсон, үрэлтийн хүч нь ачаалалд шууд пропорциональ байдаг гэх физикийн суурь хуулийг няцааж байгаа юм.
Уламжлалт ойлголтоор хоёр гадаргуу бие биедээ хүчтэй шахагдах тусам үрэлт нэмэгддэг. Гэвч соронзон үрэлтийн хувьд ачаалал (хоёр соронзон давхаргын хоорондох зай) нэмэгдэхэд үрэлт шууд нэмэгдсэнгүй. Сонирхолтой нь, соронзон давхаргууд тодорхой дундаж зайд байх үед үрэлт дээд цэгтээ хүрч, харин илүү ойртох эсвэл холдох үед буурдаг болох нь ажиглагджээ.
[Image showing a microscopic 2D array of rotatable magnetic dipoles sliding above a magnetic base]
Судалгааг удирдсан профессор Клеменс Бехингер “Энд ямар ч гадаргуугийн барзгар байдал, элэгдэл, шууд шүргэлцэл байхгүй. Эрчим хүчний алдагдал буюу үрэлт нь зөвхөн соронзон моментуудын дотоод өөрчлөлт, байрлалаа солих хөдөлгөөнөөс үүдэж байна” хэмээн тайлбарлажээ. Соронзон моментууд эсрэг чиглэлд байрлах уу, эсвэл зэрэгцэж байрлах уу гэдэг хоёр хүчний зөрчилдөөн дунд систем тогтворгүй болж, үрэлтийн “оргил” үүсдэг байна.
Энэхүү нээлт нь техник, технологийн салбарт хувьсгал хийх боломжтой юм:
- Нано-технологи: Бичил механизмуудын элэгдлийг тэглэх, ашиглалтын хугацааг уртасгах.
- Соронзон подшипник: Биет шүргэлцэлгүйгээр үрэлтийг алсаас удирдах.
- Чичиргээ бууруулах систем: Автомашин болон өндөр нарийвчлалын төхөөрөмжүүдийн чичиргээг соронзон аргаар саармагжуулах.
Физикчид энэхүү “биет бус” үрэлтийг ашиглан ирээдүйд элэгдэж хуучирдаггүй, дулаан ялгаруулдаггүй механизмын эд ангиудыг бүтээх шинэ замыг нээж байна.
