Европын орнууд хиймэл оюун ухааны (AI) технологийн тэсрэлттэй холбоотойгоор шинэ дата төвүүд байгуулахаар уралдаж байна. Гэвч эрчим хүчний үйлдвэрлэлээс илүүтэй түүнийг хэрэгцээтэй цэгт хүргэх дамжуулах сүлжээний хүчин чадал хамгийн том саад тотгор болж эхэллээ.
Шинжээчдийн үзэж буйгаар Европт хангалттай эрчим хүч үйлдвэрлэх нөөц байгаа ч операторуудад дэд бүтцийн дутагдал нүүрлэж байна. Энэ нь сүлжээний багтаамжийг хязгаарлаж, системийн ачааллыг хэтрүүлэн “хар тасралт” үүсгэхээс сэргийлэхийн тулд шинэ дата төвүүдийг холбохоос татгалзахад хүргэж байгаа юм.
Их Британийн жишээн дээр авч үзвэл:
- National Grid компани Англи болон Уэльсэд 30 гигаватт (GW) эрчим хүч шаардсан дата төвүүдийг холбох хүсэлт хүлээн авчээ. Энэ нь тус улсын оргил үеийн нийт хэрэглээний гуравны хоёртой тэнцэх асар их үзүүлэлт юм.
- Холболтын зөвшөөрөл хүлээх дараалал 2024 оны сүүлээс хойш гурав дахин нэмэгдэж, зарим төслүүд тодорхойгүй хугацаагаар хойшлогдох эсвэл цуцлагдахад хүрч байна.
- Шинэ дамжуулах шугам барихад газарзүйн байршил болон зөвшөөрлийн процессоос хамааран 7-14 жил шаардагддаг нь AI-ийн хурдацтай хөгжилтэй уялдаж чадахгүй байна.
Засгийн газруудын зүгээс дата төвүүдийг “үндэсний чухал дэд бүтэц” хэмээн зарлаж, эрчим хүчний операторуудад шахалт үзүүлж эхэллээ. Үүний хариуд операторууд одоо байгаа сүлжээний багтаамжийг нэмэгдүүлэх технологийн туршилтуудыг хийж байна. Үүнд дамжуулах шугамын металл хийцийг шинэчлэх, ачаалал ихтэй бүсүүдийг тойрч гарах урсгал төлөвлөх, цаг агаарын нөхцөлд суурилсан ухаалаг зохицуулалт хийх зэрэг аргууд багтаж байна.
Их Британийн хувьд өөр нэг сорилт нь сэргээгдэх эрчим хүчний дийлэнх нь Шотланд, Умард Англид үйлдвэрлэгддэг бол дата төвүүд нь хүн ам шигүү суурьшсан өмнөд хэсэгт төвлөрч байгаа явдал юм. National Grid Partners-ийн ерөнхийлөгч Стив Смит хэлэхдээ “Ганцхан энгийн шийдэл байхгүй. Бид дэд бүтцийг их хэмжээгээр шинээр барихаас илүүтэй байгаа сүлжээгээ оновчтой ашиглах бүх төрлийн шийдлийг хослуулах шаардлагатай” хэмээн онцолжээ.
