Дэлхийн цаг уурын хөдөлгүүр гэгддэг Антарктикийн тойрог урсгал хэрхэн бүрэлдсэн тухай шинжлэх ухааны өмнөх төсөөллийг өөрчилсөн шинэ судалгаа гарлаа. Альфред Вегенерийн хүрээлэнгийн уур амьсгал судлаач Ханна Кналь болон түүний багийнхан энэхүү хүчирхэг урсгал үүсэхэд зөвхөн тивийн шилжилт бус, агаар мандлын хүчин зүйл гол үүрэг гүйцэтгэсэн болохыг тогтоожээ.
Ойролцоогоор 34 сая жилийн өмнө буюу Олигоцений эриний үед дэлхий дулаан уур амьсгалаас хүйтэн, мөстлөгийн үе рүү шилжиж эхэлсэн байдаг. Өмнө нь эрдэмтэд Өмнөд Америк болон Австрали тив Антарктикаас салж, Дрейкийн болон Тасманы хоолой нээгдсэнээр энэхүү тойрог урсгал шууд үүссэн гэж үздэг байв. Гэвч саяхан Science сэтгүүлд нийтлэгдсэн судалгаагаар зөвхөн далайн гарц нээгдэх нь уг урсгалыг бүрдүүлэхэд хангалтгүй байсныг онцолсон байна.
Судлаачид 33.5 сая жилийн өмнөх дэлхийн газарзүйн загварчлалыг ашиглан далай, агаар мандал, мөсөн бүрхүүлийн харилцан хамаарлыг судалжээ. Ингэхэд Австрали тив Антарктикаас хангалттай холдож, өнөөгийн бидний мэдэх хүчтэй баруун салхи Тасманы хоолойгоор саадгүй нэвтэрч үлээх нөхцөл бүрдсэнээр л Антарктикийн тойрог урсгал бүрэн эрчээ авсан байна. Энэхүү салхины хүч нь далайн гүн дэх усыг хөдөлгөөнд оруулж, дэлхийн хамгийн хүчирхэг урсгалыг бий болгожээ.
Антарктикийн тойрог урсгал үүссэн нь дэлхийн далайн эргэлтийг үндсээр нь өөрчилсөн түүхэн үйл явдал байв. Энэхүү урсгал нь Антарктикийг дулаан урсгалаас тусгаарлаж, тус тивийг мөсөн бүрхүүлээр хучигдахад нөлөөлсөн юм. Улмаар далай дахь нүүрстөрөгчийн давхар ислийг шингээх үйл явц эрчимжиж, дэлхий нийтээрээ хүйтэн эринд шилжих үндэс болсон байна. Энэхүү судалгаа нь эх газрын шилжилт болон агаар мандлын өөрчлөлтүүд хоорондоо хэрхэн нягт холбогдож, дэлхийн уур амьсгалыг хэдэн сая жилийн турш тодорхойлж ирснийг ойлгоход чухал ач холбогдолтой юм.
