Америкийн цэргийн алба хаагчдын дунд “бэлэвсэн эх үйлдвэрлэгч” (The Widowmaker) хэмээх таагүй нэр авсан V-22 Osprey нисэх онгоцны ослын улмаас нас баралтын тоо нэмэгдэж байгаа нь олон улсын анхаарлыг татаж байна. 2026 оны байдлаар АНУ-ын Конгресс болон цэргийн шинжээчид тус онгоцны аюулгүй байдалд томоохон хэмжээний шалгалт хийж байна.
V-22 Osprey нь нисдэг тэрэг болон онгоцны давуу талуудыг нэгтгэсэн “tilt-rotor” технологитой. Энэ нь эвхэгдэх чадвартай пропеллероо эргүүлэн босоо байрлалд авснаар нисдэг тэрэг шиг хөөрч, буух боломжтой бол хэвтээ байрлалд шилжсэнээр ердийн онгоц шиг өндөр хурдтай нисдэг. Гэвч энэхүү уян хатан байдал нь онгоцны удирдлагыг маш төвөгтэй болгодог байна.
Ослын статистик үзүүлэлт:
- Хөгжүүлэлтийн шатанд (1981-2007): Нийт 30 хүн амь насаа алдсан.
- Ашиглалтад орсноос хойш (2007-2025): Ойролцоогоор 35 хүн амь үрэгдсэн.
- Сүүлийн жилүүдэд: Зөвхөн 2022-2024 оны хооронд болсон дөрвөн удаагийн томоохон ослын улмаас 20 цэргийн алба хаагч амиа алджээ.
Ослын шалтгааныг судлахад “hard clutch engagement” буюу онгоцны хүч дамжуулах анги (clutch) гэнэт мултарч, онгоц агаарт тэнцвэрээ алдах механик гэмтэл голлон нөлөөлж байгааг тогтоосон байна. Үүнтэй холбогдуулан 2024-2025 онд тус флотыг тодорхой хугацаанд нислэг үйлдэхийг хориглож, одоогийн байдлаар нислэгийн хугацааг 30 минутаар хязгаарлах зэрэг түр зуурын арга хэмжээ аваад байна.
Хэдийгээр “бэлэвсэн эх үйлдвэрлэгч” гэж нэрлэгддэг ч статистик мэдээлэл өөр дүр зургийг харуулдаг. Жишээлбэл, Тэнгисийн цэргийн MV-22B загварын ослын хувь хэмжээ 100,000 нислэг тутамд 2.56 байгаа нь бусад тэнгисийн цэргийн дундаж үзүүлэлттэй (2.67) ойролцоо байна. Харин Агаарын цэргийн CV-22 загварын хувьд энэ тоо 11.55 буюу дунджаас (1.65) хамаагүй өндөр байгаа юм. Харьцуулахад, алдартай UH-60 Black Hawk нисдэг тэрэгний ослын тоо болон амь үрэгдсэн хүний тоо V-22-оос хамаагүй их байдаг ч Osprey-ийн нэг удаагийн осол олон хүний амь насыг авч оддог (нэг дор 24 хүртэл зорчигч тээвэрлэдэг) нь түүнийг илүү аймшигтай харагдуулдаг байна.
2026 оны 2-р сард болсон сонсголоор АНУ-ын Тэнгисийн цэргийн флот 2027 он гэхэд Osprey-ийн хүч дамжуулах ангийг бүрэн шинэчилж, аюулгүй байдлыг хангах төлөвлөгөөгөө танилцуулаад байна. Мөн энэхүү онгоцыг 2050-иад он хүртэл үргэлжлүүлэн ашиглахаар шийдвэрлэжээ.
