Одон орон судлаачид Жэймс Вэбб сансрын дурангийн тусламжтайгаар эртний галактикуудын төлөв байдал өмнө нь таамаглаж байснаас илүү олон янз болохыг тогтоожээ.
Жэймс Вэбб дурангийн MIRI багаж нь алс холын галактикуудын гэрлийг задлан шинжилж, тэдгээрийн бүтэц харилцан адилгүй болохыг илрүүлсэн нь эрдэмтдийн гайхлыг төрүүлээд байна. Зарим галактик хий, тоосны үүлгүй болсон “нүцгэн” одод мэт харагддаг бол зарим нь их хэмжээний хийн нөөцтэй байгаа нь ажиглагджээ. Энэхүү ялгаа нь оддын үүсэл нь тасралтгүй үргэлжлэх бус, харин тэсрэлтүүдийн цуврал мөчлөгөөр явагддаг байж болзошгүйг харуулж байна.
Судлаачид ажиглалтын үр дүнгээ тоон загварчлалтай харьцуулан галактик үүсэлтийн түүхийг сэргээн босгохыг зорьж байна. Сүүлийн үеийн загварчлалын дэвшил нь эртний орчлон ертөнцийг тайлбарлахад илүү өндөр ач холбогдолтой байгааг Сомервилл тэргүүтэй эрдэмтэд онцоллоо. Мөн зарим галактикт азотын элемент илүүдэлтэй байгаа нь эрт цагт маш том хэмжээтэй одод оршин байж, супернова дэлбэрэлтээр дамжуулан химийн элементүүдийг сансарт тарааж байсныг илтгэж байна.
Эртний галактикууд болон хар нүхнүүдээс ялгарсан цацраг идэвхт туяа нь орчлон ертөнцийн анхдагч устөрөгчийг ионжуулж, сансрын манан дунд асар том хөндийнүүдийг үүсгэсэн нь “космик үүр цайх” үеийг эхлүүлжээ. Энэхүү үйл явц нь орчлон ертөнцийг харанхуй эрин үеэс гаргаж, амьдралын үндэс болох нүүрстөрөгч, азот, төмөр зэрэг элементүүдийг түгээх эхлэлийг тавьсан байна. Эрдэмтэд одоогийн ажиглалт болон загварчлалын өгөгдлийг нэгтгэснээр галактик бүрэлдэх үйл явцыг бүрэн гүйцэд ойлгоход улам ойртсоор байна.
Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах
↓Эх сурвалжийг нээх ↓
To test these new ideas, researchers are exploring the infant universe through simulations. “There’s actually been really remarkable progress since Webb launched, really in the last year or so, on numerical simulations,” Somerville told attendees, adding that these new simulations “perhaps are more appropriate and more informative for interpreting observations in the high-redshift universe.”
As these models improve, JWST is documenting more and more galaxies. By comparing what it sees in the early universe to simulations that attempt to explain why, researchers are inching closer to uncovering the true nature of cosmic dawn.
“We can try to match the best analogue of the observed galaxy to the simulated,” said Hakim Atek, an astrophysicist with the Paris Institute of Astrophysics at Sorbonne University. “Once you have this best match, you can look at the star-formation history, because in the simulations you have access to the whole history of the galaxy.”
An intriguing clue has recently emerged from JWST’s Mid-Infrared Instrument (MIRI), a supercooled device that can split apart the light of distant objects. MIRI has revealed that early galaxies do not have the same traits, as scientists assumed.
“The main surprise is the diversity of the properties of galaxies we are seeing at early epochs,” Atek said. “You’re expecting that they would look the same.”
This diversity may be an indication of star formation that occurred in bursts, as galaxies cycled through periods of fusing stars that exploded and expelled gas clouds, halting the creation of stars, only for the gas to gather again and trigger a new wave of stellar birth.
“Some of them, it looks like they cleared all the interstellar medium that is present there, the gas and the dust. It’s like you’re looking only at naked stars,” Atek said. “Another galaxy is the opposite. It has a lot of gas.”
A further clue comes from a group of galaxies with an overabundance of nitrogen. The presence of the element suggests that there may have been a lot of particularly massive stars in the early universe. In simulations, these massive stars generate an excess of nitrogen before exploding in supernovas and scattering the element across their host galaxies.
Someday, researchers may uncover the full picture of galactic formation. Until then, they’ll continue sifting through the traces in new observations and simulations.
The Puzzle of Existence
Once the astral lights switched on, the universe transformed. Radiation from early galaxies and black holes ionized a sea of neutral hydrogen gas, carving out immense bubbles amid the cosmic haze. Researchers call this period reionization, as it was the second time the universe was ionized. It marks the end of the cosmic dark age, when the foggy abyss was devoid of stars.
The first stars, thought to be hundreds or thousands of times more massive than the sun, furiously worked their way through their hydrogen and helium fuel and erupted in powerful supernovas, seeding the universe with new elements such as carbon, nitrogen, oxygen, phosphorus, and iron—the stuff of planets and of life.
