Польш улс Европын Холбооны вакцины худалдан авалтын маргаантай хэлэлцээрийн хүрээнд авахаас татгалзсан сая сая тун вакцин худалдаж авах үүрэг хүлээлгэсэн Бельгийн шүүхийн шийдвэрийг давж заалджээ.
Энэхүү маргаан нь цар тахлын үеэр Европын Комиссын ерөнхийлөгч Урсула фон дер Ляйен Pfizer болон BioNTech компаниудтай хэлэлцээ хийж байгуулсан олон тэрбум еврогийн өртөгтэй вакцин нийлүүлэх гэрээтэй холбоотой юм. Тус гэрээ нь хожим нь “Pfizergate” гэгдэх дуулианы төвд орж байсан түүхтэй. Даваа гарагт гаргасан мэдэгдэлдээ Польшийн Эрүүл мэндийн яам уг шийдвэрийг давж заалдаж, шүүх хянан хэлэлцэх хугацаанд уг шийдвэрийн биелэлтийг түдгэлзүүлэх хүсэлт гаргаснаа мэдэгджээ. Тус яамны зүгээс анхан шатны шүүх холбогдох баримт болон эрх зүйн нөхцөл байдлыг бүрэн харгалзан үзээгүй гэж үзэж байгаа аж.
Уг асуудал нь Варшав хот вакцин нийлүүлэлтийг авахаа больсны дараа Pfizer компани 2023 онд Польшийг шүүхэд өгснөөр эхэлсэн юм. Тус компани вакцин нийлүүлэлт буурсан, илүүдэл үүссэн болон Украйны мөргөлдөөний эдийн засгийн нөлөөлөл нь гэнэтийн хүчин зүйл буюу давагдашгүй хүчин зүйл мөн гэж маргаж байв. Дөрөвдүгээр сард Брюсселийн шүүхээс Польш улс ойролцоогоор 64 сая тун вакцин хүлээн авч, 1.3 тэрбум евро буюу 1.5 тэрбум ам.долларыг хүү болон хууль ёсны зардлын хамт төлөх ёстой гэсэн шийдвэр гаргасан байна.
Pfizer уг шүүхийн шийдвэрийг хамгаалж, энэ нь Европын цар тахлын эсрэг хариу арга хэмжээний амжилтын үндэс болсон гэрээний үүргээ биелүүлэхийн чухлыг харуулж байна гэж Politico сонинд мэдэгджээ. Мөн тус компани хуулийн арга хэмжээ авахаасаа өмнө гишүүн орнуудын хувьд ихээхэн уян хатан хандсан гэдгээ илэрхийлсэн байна.
Европын Комиссын ерөнхийлөгч Урсула фон дер Ляйен Pfizer болон AstraZeneca компаниудтай хийсэн хэлэлцээний явцын зарим нарийн ширийн зүйлийг нуун дарагдуулсан хэмээн шүүмжлэлд өртөж байсан юм. Ялангуяа тэрээр хэлэлцээний үеэр Pfizer компанийн гүйцэтгэх захирал Альберт Бурлатай солилцсон гэх мессежүүдийг ил болгохоос татгалзсан нь нэлээд маргаан дагуулсан билээ. Энэхүү дуулианы улмаас өнгөрсөн жил Европын парламент түүнд итгэл үзүүлэх эсэх асуудлыг хэлэлцсэн боловч тэрээр уг сорилтыг даван туулж үлдсэн байна.
Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах
↓Эх сурвалжийг нээх ↓
A Belgian court had ordered Poland to pay for millions of vaccine shots it refused to accept under the controversial EU procurement deal
Poland has appealed a Belgian court ruling ordering it to pay for millions of Covid-19 vaccine doses it declined to accept under a controversial EU vaccine purchase deal.
The case stems from multibillion-euro contracts for Covid shots negotiated by European Commission President Ursula von der Leyen with manufacturers Pfizer and BioNTech during the pandemic. The agreements later became the focus of the so-called ‘Pfizergate’ scandal.
In a statement released on Monday, the Polish Health Ministry said the government had appealed the judgment and requested that its enforcement be suspended pending the court’s review. It argued that the lower court had failed to consider all the “relevant factual and legal circumstances” but did not disclose further details.
Pfizer sued Poland in 2023 after Warsaw stopped accepting deliveries, arguing that falling demand, an oversupply of vaccines and the economic impact of the Ukraine conflict amounted to force majeure. In April, the Brussels court ruled that Warsaw must accept roughly 64 million doses and pay about €1.3 billion ($1.5 billion), in addition to interest and legal costs.
Pfizer defended the ruling, telling Politico it reflected “the importance of the contractual obligations that underpinned a successful European pandemic response” and that the company had shown “significant flexibility” toward member states before pursuing legal enforcement.
Von der Leyen has faced scrutiny over her role in the vaccine deals, with opponents accusing her of concealing details of negotiations with Pfizer and AstraZeneca. She has come under particular criticism for refusing to disclose or preserve text messages she reportedly exchanged with Pfizer CEO Albert Bourla during the talks. The controversy prompted a no-confidence motion in the European Parliament last year, which she survived.
