Төлөөлөгчдийн танхимын Гадаад харилцааны хорооны Ардчилсан намын тэргүүлэх гишүүн Израйл улсад 2,000 фунтын тэсрэх бөмбөг нийлүүлэх томоохон хэлэлцээрийг хяналт шалгалтын үндэслэлээр түр хойшлууллаа.
Төлөөлөгчдийн танхимын Гадаад харилцааны хорооны гишүүн Грегори Микс мягмар гарагт 2.8 тэрбум долларын өртөг бүхий 40,000 ширхэг тэсрэх бөмбөг худалдах ажиллагааг эсэргүүцэж буйгаа мэдэгдэв. Энэхүү багцад MK-84, BLU-117 бөмбөг болон I-2000 цоологч хошуунууд багтаж байгаа бөгөөд уг зэвсгийг Израйлын засгийн газар АНУ-ын хууль тогтоомжийн дагуу, энгийн иргэдийн аюулгүй байдлыг хангаж ашиглах баталгаа хангалтгүй байгааг тэрээр онцолжээ.
АНУ-ын Төрийн департамент зэвсгийн томоохон хэлэлцээрийг Конгресст албан ёсоор мэдэгдэхээсээ өмнө гол хууль тогтоогчдоор дамжуулан албан бус зөвшөөрөл авдаг уламжлалтай. Грегори Микс энэхүү “шатлалчилсан хяналт”-ын эрх мэдлээ ашиглан зэвсэг шилжүүлэх үйл явцыг зогсоосон нь энэ юм. Түүний үзэж буйгаар, сүүлийн үед хийгдсэн зэвсгийн нийлүүлэлтийн хурд нь хяналтын тогтолцооноос давж, зарим тохиолдолд албаны хүмүүс мэдээлэл өгөхөөс зайлсхийж байна.
Израйл улс АНУ-ын зэвсгийг хууль бусаар ашиглаж байж болзошгүй гэсэн удаа дараагийн шүүмжлэлүүд энэхүү шийдвэрт нөлөөлжээ. “Лихи”-гийн хуулийн дагуу хүний эрхийн ноцтой зөрчил гаргасан цэргийн нэгжүүдэд АНУ-аас тусламж үзүүлэхийг хориглодог бөгөөд 2024 онд Төрийн департамент Израйлын таван цэргийн нэгжийг ийм үндэслэлээр бүртгэж байсан удаатай. Мөн НҮБ-ын комиссоос Израйлын Газын зурвас дахь цэргийн ажиллагааг олон улсын хүмүүнлэгийн эрх зүйг зөрчсөн байж болзошгүй хэмээн дүгнэж, зэвсэг нийлүүлэхээ зогсоохыг уриалж байсан юм.
Грегори Микс уг шийдвэр нь Израйлын батлан хамгаалах хэрэгцээг үгүйсгэж буй хэрэг биш гэдгийг тодотгоод, АНУ-ын санхүүжилтээр олгож буй зэвсгийг хууль ёсны дагуу, хариуцлагатай ашиглах нөхцөлийг бүрдүүлэх нь Конгрессын үүрэг гэдгийг мэдэгдэв. Трампын засаг захиргаа албан тушаалд орсныхоо дараа Израйлд 12 тэрбум гаруй долларын зэвсгийг хурдасгасан эсвэл баталсан бөгөөд үүнд 2025 онд үндэсний аюулгүй байдлын онц байдал зарлан Конгрессын хяналтыг алгассан 3 тэрбум долларын багц багтаж байна. Төрийн департаментын зүгээс энэ асуудлаар одоогоор албан ёсны тайлбар өгөөгүй байна.
Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах
↓Эх сурвалжийг нээх ↓
The top Democrat on the House foreign affairs committee has thrown up a roadblock to one of the largest US arms transfers of Trump’s second term, refusing to clear a $2.8bn sale of 2,000lb bombs to Israel.
Gregory Meeks announced the hold on Tuesday on a package of 40,000 of the bombs, among the most destructive conventional munitions in the US arsenal.
“The Trump administration has not provided sufficient assurances that these weapons will be used by the Netanyahu government in accordance with US law and with appropriate protections for civilians,” he said. “I therefore will not clear this sale at this time.”
The deal, funded through US Foreign Military Financing, covers 20,000 MK-84 bombs, 20,000 BLU-117 bombs and 20,000 I-2000 penetrator warheads.
Meeks cannot single-handedly veto the $2.8bn arms transfer, but his leverage comes from the informal custom of “tiered review”. Under this practice, the state department submits major weapons packages to top foreign affairs lawmakers for an informal sign-off before triggering a formal notification to Congress. Killing the sale outright would need a veto-proof joint resolution of disapproval in both chambers, a bar Congress has not cleared. A similar push by Senator Bernie Sanders failed along party lines in April.
In 2025, the secretary of state, Marco Rubio, declared a national security emergency to bypass congressional review and fast-track nearly $3bn in weapons, including more than 35,000 heavy bombs and 4,000 bunker-buster warheads. With a separate $6.67bn package in January, the administration has now cleared or expedited over $12bn in arms for Israel since Trump took office. Meeks has said the pace has outrun oversight, accusing officials of skipping briefings and rushing sales while raising alarms over Israeli conduct in the occupied West Bank and Lebanon.
The hold also lands amid longstanding accusations that Israel has used American weapons unlawfully. The Leahy laws bar US assistance to foreign military units credibly linked to extrajudicial killings and serious abuse; the state department in 2024 flagged at least five Israeli units on those grounds before the war in Gaza even began, including one battalion tied to the death of a Palestinian American at a West Bank checkpoint.
The Geneva conventions, meanwhile, bar arming a party where there is a clear risk of war crimes – a standard a UN commission of inquiry cited last year in finding Israel’s Gaza campaign amounted to genocide and calling on the US and other states to halt weapons transfers. In 2024, Biden administration lawyers, including some at the state department, had concluded it was reasonable to assess that Israel had violated international humanitarian law and Leahy laws by using American weapons in Gaza, even as the administration publicly avoided making that determination.
Meeks, long known for his strong pro-Israel views, emphasized that the hold was not a break with the country itself.
“This decision does not diminish congressional support for Israel’s legitimate defense needs,” he said. “It reflects Congress’s responsibility to ensure that US-funded weapons are used lawfully, responsibly and with meaningful safeguards for human life.”
The state department did not immediately respond to a request for comment.
