Семмельвейсийн их сургуулийн эрдэмтэд ревматоид артритын шинж тэмдэг нь зөвхөн үрэвслээс бус, харин сэтгэл гутрал, нойрны хямрал, таргалалт, тамхи таталт зэрэг хүчин зүйлсээс шалтгаалан үргэлжилж болохыг тогтоожээ.
Ревматоид артрит нь дархлааны систем үе мөч рүү халдсанаар өвдөлт, хаван, хөшилт үүсгэдэг аутоиммун өвчин юм. Өвчтөнүүдийн дийлэнх нь эмчилгээнд сайн үр дүн үзүүлдэг ч 6-28 хувь нь эмчилгээний үр дүнд бүрэн намдалт авч чаддаггүй “эмчлэхэд хүндрэлтэй” бүлэгт хамаардаг байна. Nature Reviews Rheumatology болон The Lancet Rheumatology сэтгүүлд нийтлэгдсэн судалгаагаар, дээр дурдсан хавсарсан өвчлөлүүд нь зөвхөн өвчнийг дагалдаад зогсохгүй, шинж тэмдгийг идэвхтэй хэвээр хадгалахад нөлөөлдөг болохыг эрдэмтэд онцолжээ.
Өвдөлт болон сэтгэл гутрал нь хөдөлгөөний идэвхийг бууруулж, жин нэмэхэд хүргэх зэргээр нойр болон сэтгэл санааг улам дордуулдаг. Энэ нь өвдөлтийг улам эрчимжүүлж, өдөр тутмын үйл ажиллагааг хязгаарлах “хортой тойрог”-ийг үүсгэдэг байна. Семмельвейсийн их сургуулийн Ревматологи, дархлаа судлалын тэнхимийн эрхлэгч, доктор Дьёрдь Надь эмч нарыг үрэвслийн шинж тэмдэг сайжирсан ч өвдөлт үргэлжилсээр байвал эмчилгээг автоматаар нэмэгдүүлэхийн оронд өвдөлтийг тэтгэж буй сэтгэл гутрал, нойрны хямрал зэрэг бусад шалтгааныг тодруулахыг зөвлөв.
Судлаачдын боловсруулсан шинэ загвар нь “зорилтот эмчилгээ” (treat-to-target) аргачлалыг сайжруулж, үрэвсэл намдсан ч өвдөлт үргэлжилж буй тохиолдолд эрт сэрэмжлүүлэг өгөх систем болж ашиглагдах боломжтой юм. Энэхүү загвар нь олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдөж, бусад өвчний оношилгоо, эмчилгээний хэлэлцүүлэгт ч өргөнөөр ашиглагдаж байна.
Цаашид уг багийнхан хиймэл оюун ухааныг ашиглан өвчтөнүүдийг дэд бүлгүүдэд хувааж, илүү үр дүнтэй, хувь хүний онцлогт тохирсон эмчилгээний стратегийг боловсруулахаар төлөвлөж байна. Доктор Лилла Гункл-Тот тэргүүтэй судлаачид хиймэл оюун ухааны хэв маяг таних чадамж нь эмчилгээг илүү нарийвчлалтай болгоно гэж үзэж байгаа юм.
Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах
↓Эх сурвалжийг нээх ↓
Researchers at Semmelweis University say persistent rheumatic symptoms may be driven by more than inflammation alone. Sleep disorders, depression, obesity, smoking, and other health problems may also help keep symptoms going. In publications in Nature Reviews Rheumatology and The Lancet Rheumatology, the team also introduced a model designed to help doctors identify the underlying causes of symptoms earlier and tailor treatment more effectively.
The researchers examined how depression, smoking, obesity, sleep problems, and other health conditions are connected with difficult-to-treat rheumatoid arthritis.
Rheumatoid arthritis is a chronic autoimmune disease in which the immune system mistakenly attacks the joints, leading to pain, swelling, and stiffness. In Hungary alone, it affects tens of thousands of people. Most patients respond well to treatment, but 6-28 percent fall into the so-called “difficult-to-treat” group because they do not achieve lasting remission despite therapy.
According to the studies in Nature Reviews Rheumatology and The Lancet Rheumatology, these additional health problems may do more than simply occur alongside rheumatoid arthritis. They may also contribute to keeping symptoms active.
A Vicious Cycle of Pain, Mood, and Sleep
Pain and depression, for example, can reduce physical activity, contribute to weight gain, and worsen both sleep and mood. Those changes can then intensify pain and make daily activities more difficult, creating a difficult-to-break “vicious cycle.”
The researchers also developed a new model that could improve care for patients whose rheumatoid arthritis remains difficult to manage. Under the widely used “treat-to-target” approach, doctors regularly track measurable indicators of disease activity. If inflammation is not reduced enough, treatment is adjusted, such as by increasing the medication dose or switching to another drug.
The team argues that this same approach can also serve as a kind of “early warning system.” If measurable signs of inflammation improve but symptoms remain, that may indicate the pain or fatigue is not being caused solely, or perhaps at all, by ongoing inflammation.
Looking Beyond Inflammation
“When target values improve but the patient still suffers from pain and fatigue, it is worth taking a step back. In such cases, instead of automatically prescribing more medication, doctors should look for what is maintaining the symptoms – whether it is chronic pain syndrome, depression, sleep disorders, or obesity,” said Dr. György Nagy, head of the Department of Rheumatology and Immunology at Semmelweis University.
The researchers say they have seen this approach improve outcomes in difficult-to-treat patients. In many cases, it may also strengthen the doctor-patient relationship by focusing treatment more closely on what is actually driving the patient’s symptoms.
A Model With Growing International Influence
The team’s model has gained substantial international attention. Publications that introduced the concept of “difficult-to-treat” disease and the related treatment strategy have already been cited more than a thousand times by other researchers.
The definition is now used worldwide not only for rheumatoid arthritis, but also in discussions of other diseases.
AI Could Help Personalize Treatment
The researchers are now looking toward the next stage of the work. Alongside their own studies, they plan to participate in projects that use artificial intelligence to develop more effective treatments for people with rheumatoid arthritis.
“With AI-based pattern recognition, we could identify subgroups among patients, and with the help of these data we could create more effective, almost personalized treatment strategies for them,” explained Dr. Lilla Gunkl-Tóth, PhD student at Semmelweis University and first author of the publications.
