.jpg "NASA Артемис II номлолын шинжлэх ухааны 800 гигабайт өгөгдлийг олон нийтэд нээлттэй болголоо")
Сансрын агентлаг сарны тойрог замд ажилласан сансрын нисгэгчдийн цуглуулсан анхны иж бүрэн мэдээллийн санг судлаачид болон сонирхогчдод зориулан нийтэллээ.
NASA Артемис II номлолын хүрээнд цуглуулсан 800 орчим гигабайт шинжлэх ухааны өгөгдлийг олон нийтэд нээлттэй болгосноо зарлав. Энэхүү архив нь сүүлийн хагас зуун жилийн хугацаанд хүн төрөлхтөн эх дэлхийгээс гаднах орон зайд биечлэн цуглуулсан анхны томоохон мэдээллийн багц юм. Баримт бичигт Орион хөлгийн камеруудаар авсан 11,000 зураг, дүрс бичлэг, сансрын нисгэгчдийн 8.5 цагийн турш хөтөлсөн ажиглалтын тэмдэглэл болон ярианы хуулбарууд багтжээ.
Тус агентлаг мэдээллийн сангаас гадна номлолын үр дүнг нэгтгэсэн гурван үндсэн тайланг гаргасан нь Артемис II номлолын урьдчилсан шинжлэх ухааны тайлан, сарны шинжлэх ухааны үйл ажиллагааны тайлан болон өгөгдөл ашиглах гарын авлага юм. Эдгээр материалыг гариг эрхсийн геологи, нислэгийн инженерчлэл, гелиофизик болон солирын мөргөлдөөн судлалын чиглэлээр ажилладаг мэргэжилтнүүд шинэ нээлт хийхэд ашиглах боломжтой. Сонирхогч хэрэглэгчид NASA-гийн гариг эрхсийн мэдээллийн систем (Planetary Data System) болон номлолын тусгай хуудсаар дамжуулан холбогдох файлуудыг татаж авах боломжтой.
Номлолын явцад цуглуулсан өгөгдлийн анхны шинжилгээгээр аль хэдийн тодорхой үр дүнд хүрээд байна. Тухайлбал, Орион хөлгийн багийнхан 54 минутын турш үргэлжилсэн хиртэлтийн үеэр сарны гадаргуу дээр солирын таван жижиг мөргөлдөөн болсныг бүртгэжээ. Эдгээр гэрлийн цацралтыг баримтжуулсан нь сарны гадаргуу дээр хэдэн сантиметрийн хэмжээтэй биетүүд хэр давтамжтайгаар мөргөлдөж байгааг тооцоолоход туслах юм. Энэхүү судалгаа нь ирээдүйн сансрын бааз, тээврийн хэрэгсэл болон сансрын нисгэгчдийн аюулгүй байдлыг хангах эрсдэлийн үнэлгээг сайжруулахад чухал ач холбогдолтой.
Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах
↓Эх сурвалжийг нээх ↓
NASA has just released about 800 gigabytes of scientific data generated by the Artemis II mission. The archive documenting the astronauts’ return to the far side of the moon includes 11,000 full-resolution images and videos, 8.5 hours of spoken observations, notes taken by the astronauts, transcripts, and photographs from the cameras aboard the Orion capsule.
The space agency describes this effort as the first set of planetary science data obtained outside Earth and—for the most part—directly by humans in more than half a century. The closest comparable precedent dates back to the Apollo era and its missions to the lunar surface.
In addition to the public database, NASA released three reports summarizing what was learned during the first crewed spacecraft mission to approach the moon in five decades. These are the Artemis II Preliminary Lunar Science Report, the Artemis II Lunar Science Operations Report, and the Artemis II Lunar Science Data User Guide.
Anyone can access the near terabyte of data, though the release is primarily intended for the scientific community. While the astronauts capture and collect the data during the mission, it’s the researchers on Earth who will be able to analyze it and produce new findings about the moon. The information may be particularly useful for planetary geologists, flight engineers, heliophysicists, experts in telecommunications and remote sensing, as well as specialists in meteoroid impacts.
For space and astronomy enthusiasts, some of the most accessible materials include mission transcripts and lunar photographs annotated by the astronauts themselves. NASA has centralized access through its Planetary Data System, the public repository where it stores data from its planetary missions. In the section dedicated to the moon, users can access Artemis II and browse the various available collections, documents, and files.
For a less technical exploration, the agency has also set up an Artemis II science page where you can download the three reports, view a selection of photographs, and access the mission’s audio library. Anyone wishing to work directly with the raw data can visit the Planetary Data System, where the scientific files and their metadata are available for individual download and analysis.
Initial analyses of some of the Artemis II data have already yielded several concrete results. The most clear-cut finding is the detection of five small meteoroid impacts on the lunar surface during the 54-minute eclipse observed by the Orion crew. Recording these flashes will improve estimates of how often fragments just a few centimeters in size strike the moon—a key factor in calculating the risks future bases, vehicles, and astronauts will face.
