Судлаачид 66.5 сая жилийн тэртээ амьдарч байсан Тираннозавр рексийн алхалтыг харуулсан анхны мөрийн цувааг илрүүлжээ.
АНУ-ын Хойд Дакота мужийн “Hell Creek Formation” бүсээс насанд хүрсэн Тираннозавр рексийн (T. rex) гэж үзэж болохуйц дөрвөн ширхэг мөр олдсон байна. Ойролцоогоор 66.5 сая жилийн өмнөх энэхүү олдвор нь долоон метр үргэлжлэх мөрийн цуваа бөгөөд уг амьтан хүний хурдан алхаатай дүйцэхүйц хурдаар явж байсныг харуулж байна. Энэхүү нээлтийг Денверийн Байгалийн түүх, шинжлэх ухааны музей болон Английн Ливерпүүл Жон Мурс их сургуулийн эрдэмтэд хийж, “Journal of Vertebrate Paleontology” сэтгүүлд нийтэлжээ.
Уг мөрийн цувааг Нортгленн ахлах сургуулийн багш Кент М.Хупс олсон бөгөөд мөр тус бүр нь ойролцоогоор 0.9 метр урттай байна. Судлаачид өндөр нарийвчлалтай 3D сканнер ашиглан мөрүүдийг баримтжуулж, дижитал загвар бүтээснээр орон зайн хувьд алслагдсан мэргэжилтнүүд ч нарийвчлан судлах боломж бүрджээ. Мөрүүдийн хэмжээ, хурууны хэлбэр болон тухайн орчимд олдсон олон тооны T. rex-ийн чулуужсан яс нь эдгээр мөрийг уг махчин амьтанд хамааралтай гэж үзэх үндэслэл болж байна.
Денверийн Байгалийн түүх, шинжлэх ухааны музейн сээр нуруутан амьтдын палеонтологийн ахлах куратор Тайлер Лайсоны тайлбарласнаар, яс нь амьтны анатомийн талаар мэдээлэл өгдөг бол мөрийн цуваа нь тэдний зан төлөв, хөдөлгөөнийг судлах ховор боломжийг олгодог ажээ. Хэдийгээр мөрүүд нь байгалийн хүчин зүйлээс шалтгаалан элэгдэлд орсон тул хурдны тооцоолол нь ойролцоо утгатай боловч энэ нь T. rex-ийн хөдөлгөөнийг шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр дахин үнэлэх чухал олдвор болж байна.
Удахгүй энэхүү мөрүүдийн гурвыг нисдэг тэргээр тээвэрлэж, Денверийн Байгалийн түүх, шинжлэх ухааны музейд авчран үргэлжлүүлэн судлахаар төлөвлөж байна. Эрдэмтдийн баг өвлийн улиралд олдворын талаарх шинэ мэдээллийг олон нийтэд танилцуулахаар ажиллаж байна.
Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах
↓Эх сурвалжийг нээх ↓
Scientists have described the first trackway likely left by an adult Tyrannosaurus rex: four three-toed footprints stretching about 23 feet (7 meters) across North Dakota. Made roughly 66.5 million years ago, the tracks suggest the animal was moving at a pace comparable to a brisk human walk.
The discovery comes from researchers at the Denver Museum of Nature & Science and Liverpool John Moores University in England. Their findings were published in the Journal of Vertebrate Paleontology.
Isolated footprints have been attributed to adult T. rex in the past, but this is the first time scientists have described a whole sequence of tracks. The find offers new insight into how this emblematic predator moved.
A Rare Path in the Hell Creek Formation
The four footprints were found in the Hell Creek Formation of southwestern North Dakota, in 2025, on federal land administered by the U.S. Forest Service near Marmarth. Each print is roughly 3 feet (0.9 meters) long, and researchers estimate they were made about 66.5 million years ago.
So why T. rex? The team points to the prints’ exceptional size and narrow toe shape, plus the abundance of T. rex fossils in the surrounding area. The wording is careful, the paper’s title calls the tracks “likely attributable to an adult Tyrannosaurus rex.” In a statement, Tyler Lyson, senior curator of vertebrate paleontology at the museum, stated that:
“Bones tell us an enormous amount about these animals, but footprints capture a moment of behavior. With a trackway, we can actually follow an animal as it moved across the landscape. That is incredibly rare for T. rex.”
A Teacher’s Remarkable Find
The trackway records two left and two right footprints, with a stride of approximately 13 feet (4 meters). From that, researchers estimate the animal was walking at about 3.5 to 4.5 mph (5.6 to 7.2 km/h), roughly comparable to a brisk human walking pace. There’s a caveat, because the tracks are heavily weathered, the speed estimate is approximate.
In the study, the team used high-resolution 3D surface scanning to document each footprint and the full trackway. Evan Tamez-Galvan conducted the scanning, while Lyson led the fieldwork. The resulting digital models allow scientists to examine the tracks in detail and to create physical 3D reproductions.
That technology had a curious consequence. Peter Falkingham, a professor of paleobiology at Liverpool John Moores University and a dinosaur track expert, was lead author of the study despite never having seen the tracks in person. As reported by Falkingham:
“The technology we’re able to apply in the digital age means my colleagues could scan the tracks in the field and then send the 3D information over to me to visualize on my computer and in VR, enabling me to take as close a look as they did in person.”
The site itself was discovered by Kent M. Hups, a teacher at Northglenn High School who also co-authored the paper.
“As a teacher, I’m always telling my students that science starts with curiosity, passion and careful observation,” he said. “I never imagined that could lead me to a discovery like this.” Antoine Bercovici, another museum researcher, completes the team.
As for the tracks themselves, three of the footprints are expected to be recovered by helicopter this fall and transported to the Denver Museum of Nature & Science. The museum plans to share updates from the recovery with guests this winter.
Enjoyed this article? Subscribe to our free newsletter for engaging stories, exclusive content, and the latest news.
