Шинэ судалгаагаар 5.5 тэрбум жилийн өмнөх Котлин хямрал нь дэлхийн хамгийн эртний том хэмжээний амьтан устах үйл явц байж болзошгүй нь тогтоогдлоо.
Дэлхийн амьдралын түүхэнд хэд хэдэн том хэмжээний амьтан устах үйл явц болж ирсэн бөгөөд хамгийн сүүлчийнх нь 66 сая жилийн өмнөх шувьдаас бусад үлэг гүрвэлийн усталт юм. Гэвч Канадын Ньюфаундленд мужийн эртний галт уулын үнснээс олдсон маш сайн хадгалагдсан чулуужсан үлдэгдлүүдээс судалгаа хийсэн эрдэмтэд 5.5 тэрбум жилийн өмнөх Котлин хямрал нь амьтдын 80 орчим хувийг устгасан, одоогийн ойлголтоос илүү ноцтой том усталт байсныг илрүүлжээ. Энэ нь одоогийн таван том хэмжээний усталтын өмнө болсон хамгийн эртний “том” усталт байж болохыг харуулж байна.
Энэхүү судалгааг удирдсан Мемориал их сургуулийн палеобиологийн профессор Дункан МакИлрой хэлэхдээ, Котлин хямрал нь амьтдын төрөл зүйлийн олон янз байдлын гэнэтийн бууралттай холбоотой бөгөөд энэ нь урьд өмнө бодож байсан шиг бага хэмжээний усталт биш, харин дэлхий дээрх амьдралын түүхийн хамгийн том усталтын нэг байж болохыг онцолсон байна. Судалгааны гол эх сурвалж нь Эдиакарийн биотын төрөл зүйлүүдийн дунд байрлах Inner Meadow нэртэй газраас олдсон чулуужсан үлдэгдлүүд бөгөөд эдгээр нь Эдиакарийн амьдрал илүү нарийн төвөгтэй байсан гэдгийг баталж байна.
Энэ судалгаа нь Эдиакарийн гурван үе шатны нэг болох Авалон бүлэглэлийн амьдрал өмнө бодож байснаас 10 сая жил илүү оршин тогтнож, Котлин хямралын үеэр устсан болохыг харуулж байна. Үүний үр дүнд 5.5 тэрбум жилийн өмнөх усталт нь амьтдын төрөл зүйлсийн илүү өргөн хүрээг хамарсан байж болохыг илтгэж байна. Гэвч Котлин хямралыг өдөөсөн шалтгаан одоог хүртэл тодорхойгүй хэвээр байгаа бөгөөд уг үеийн байгаль орчны томоохон өөрчлөлтүүдийг судлах шаардлагатай байна.
https://www.geosociety.org/GSA/News/pr/2026/GSA_News_Release_26-10.aspx
