Шинэ судалгаагаар хар нүх хэт их бодис залгисны улмаас “шингэцгүйдэлд” орж, цуглуулсан материйнхаа тодорхой хэсгийг сансар огторгуй руу буцаан цацдаг болохыг тогтоожээ.
“Monthly Notices of the Royal Astronomical Society” сэтгүүлд нийтлэгдсэн судалгаагаар эрдэмтэд 2023 онд болсон хар нүхний дэлбэрэлтийн өндөр нарийвчлалтай оптик бичлэгт дүн шинжилгээ хийсэн байна. Энэхүү ховор тохиолдлоор одон орон судлаачид тодорхой нэг хар нүхний цаг хугацааны явц дахь төлөв байдлыг нарийвчлан судалж, тэрээр материйг хязгааргүй сорохын оронд их хэмжээгээр нь буцаан гаргаж буйг олж илрүүлжээ. Их Британийн Уорвикийн их сургуулийн судлаач, уг судалгааны ахлагч Ноэл Кастро Сегура хүмүүс хар нүхний талаар бүх зүйлийг соронз мэт залгидаг гэж эндүүрдэг боловч бодит байдал дээр систем нь бодисыг боловсруулж, гайхмаар их хэмжээгээр нь гадагшлуулдаг нарийн төвөгтэй процесс явагддаг болохыг онцолжээ.
https://doi.org/10.1093/mnras/stag1175
Swift J1727.8−1613 гэж нэрлэгдсэн энэхүү систем нь ойролцоох одны халуун материудаар хүрээлэгдсэн хар нүх юм. Одон орон судлаачид уг системийг 2023 онд дэлхий рүү чиглэсэн маш тод рентген цацрагийн тэсрэлт гаргах үед нь анх олж илрүүлсэн бөгөөд түүнээс хойш Чили дэх Маш том дурангийн (Very Large Telescope) тусламжтайгаар бодит цаг хугацаанд ажиглажээ. Хар нүх одны материалыг “идэж” дууссаны дараа уг системээс хийн эрчимтэй шуурга гадагш салхилж эхэлсэн нь эрдэмтдийн анхаарлыг татсан байна. Энэ нь залгисан гэж үзсэн материйн мэдэгдэхүйц хэсэг нь хар нүхэнд хүрэлгүйгээр буцаан хаягддаг болохыг харуулж байна.
https://warwick.ac.uk/news/pressreleases/black-hole-feeding/
Судалгааны багийнхны тооцоолсноор буцаан цацсан бодисын хэмжээ шилжсэн нийт массын дор хаяж 10 хувьтай тэнцэж байжээ. Хэрэв энэ үзэгдэл тасралтгүй үргэлжилбэл хар нүхний гадагшлуулсан материал нь түүний өөрийнх нь эцэст нь залгисан хэмжээтэй дүйхүйц байж болзошгүй аж. Өмнөд Африкийн Кейптауны их сургуулийн судлаач, хамхиг зохиогч Кайл Соломонс хар нүхний дэлбэрэлтийн эхлэл үеийн гайхалтай үзэгдлүүдэд анхаарлаа хандуулдаг ч төгсгөл хэсэг нь мөн адил хүчтэй байдгийг энэхүү ажиглалт харууллаа гэж тэмдэглэжээ.
https://en.wikipedia.org/wiki/Swift_J1727.8%E2%88%921613
Хар нүх гэрэл ялгаруулдаггүй тул эрдэмтэд түүнийг тойрсон орчны үйл ажиллагааг ажиглах замаар судладаг. Орчин үеийн технологийн дэвшил нь эрдэмтдэд хар нүхний үл үзэгдэх зан төлөвийг илүү гүнзгий судлах боломжийг олгож байгаа бөгөөд энэ нь орчлон ертөнцийн хамיг онц содон үзэгдлүүдийн нэгийг шинэ өнцгөөс танихад тусалж байна.
Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах
Эх сурвалжийг нээх ↓
Black holes are typically seen as enormous, bottomless pits with an insatiable appetite for cosmic matter—if anything, that’s probably the one thing people know about them. But it seems the universe had other ideas.
Even black holes get indigestion from swallowing too much stuff, according to a recent paper published in Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. Researchers came to this conclusion after studying high-resolution optical records of a black hole eruption from 2023. The unprecedented event allowed astronomers to pick apart a specific black hole’s behavior over time. Through their research, the team saw that the black hole didn’t endlessly consume matter, but rather eventually redistributed a substantial portion of its meal back into space.
“People often imagine black holes simply swallowing everything around them,” Noel Castro Segura, the study’s lead author and a postdoctoral researcher at the University of Warwick in the U.K., said in a statement. “What we’re seeing is a much more complex process. Matter falls in, the system processes it, and a surprising amount is expelled again.”
A flash in the cosmos
Swift J1727.8−1613 consists of a black hole surrounded by a swirl of superheated stellar material pulled from a nearby star. Astronomers first got wind of the black hole system in 2023, when it erupted in an extremely luminous X-ray burst that reached Earthbound laboratories. Since then, researchers have used the Very Large Telescope in Chile to “watch this feeding process unfold in real time as vents have rarely been observed in such quality,” according to media release by the University of Warwick.
This by itself was a rare opportunity, but things took a strange turn once the black hole apparently finished “eating” the star, so to speak. Specifically, researchers noticed an intense storm of gas blowing outward from the system. That is, long after its meal, the black hole was gradually spitting matter back out, not keeping it down. This suggests that a “significant fraction of the meal may never reach the black hole at all,” Castro Segura explained.
Galactic indigestion?
It would make sense for there to be some bidirectional exchange of matter, given the extreme chaos surrounding black holes. However, the team explained in the paper that the volume of regurgitated stuff was continuously expelled for at least 10% of the transferred mass. Assuming this outflow continuously redistributes matter back into space, it could mean that the “material being expelled could rival the amount ultimately consumed by the black hole itself,” according to the statement.
“We usually gravitate towards the dramatic fireworks when a black hole outburst begins, but our observations show that the finale can be just as intense,” Kyle Solomons, the study’s co-author and a doctoral researcher at the University of Cape Town in South Africa, said in the statement. “Even as the system’s X-ray emission dropped to a fraction of its peak, it still had enough power to generate a massive expulsion of gas.”
Fundamentally speaking, black holes don’t emit or reflect light. As a result, astronomers typically depend on things around them to clue them into the activity of black holes. But as technology evolves, scientists have been getting better at probing the “invisible” part of a black hole’s behavior—findings that continue to challenge our assumptions about one of the most extreme, enigmatic phenomena in the universe.
