Тойрог замд эвдэрсэн хиймэл дагуулын хэлтэрхийнүүд мөргөлдөөний аюул учруулж, сансрын хог хаягдлын хэмжээг нэмэгдүүлж байна.
Хятадын “Yaogan-50 (02)” тагнуулын хиймэл дагуул тодорхойгүй шалтгаанаар задарч, олон тооны хэлтэрхий болон хувирчээ. Уг хиймэл дагуул нь 2026 оны гуравдугаар сарын 15-нд “Long March 6A” пуужингаар хөөргөгдөж, дэлхийн эргэлтийн эсрэг чиглэлд, ойролцоогоор 952 км-ийн өндөрт байрлах тойрог замд амжилттай орсон байна.
Сансрын үйл ажиллагааг ажиглагч, астрофизикч Жонатан Макдауэллийн мэдээлснээр, есдүгээр сарын 4-ний байдлаар АНУ-ын Сансрын хүчин тус хиймэл дагуулын задралаас үүссэн 43 хэлтэрхийг бүртгэжээ. Эдгээр хэлтэрхийнүүд одоогоор дэлхийн гадаргуугаас 600-1100 км-ийн өндөрт, 142 хэмийн налуу тойрог замд эргэлдэж байна.
Ийм өндөрт байгаа сансрын хог хаягдал агаар мандлын эсэргүүцлийн улмаас доош унах нь удаашралтай байдаг тул тойрог замд олон зуу, зарим тохиолдолд мянган жил ч үлдэх эрсдэлтэй. Энэхүү хэлтэрхийнүүд нь бусад сансрын хөлөг эсвэл сансрын хог хаягдалтай мөргөлдөж, дахин шинэ хог хаягдлын үүл үүсгэх аюултай юм.
Хиймэл дагуул задарсан шалтгаан тодорхойгүй байгаа бөгөөд хөдөлгүүр эсвэл батерейны доголдол, эсвэл гадны биеттэй мөргөлдсөн байж болзошгүй гэж таамаглаж байна. Европын сансрын агентлагийн (ESA) мэдээлснээр, одоогийн байдлаар дэлхийн тойрог замд 1.5 сая гаруй сансрын хог хаягдал байгаа бөгөөд өмнө нь 660 гаруй удаагийн дэлбэрэлт, мөргөлдөөн бүртгэгдсэн байна. Хятадын тал “Yaogan-50” цувралын хиймэл дагуулыг газар ашиглалт, ургацын тооцоо, гамшгаас урьдчилан сэргийлэх зориулалттай гэж мэдэгддэг ч олон улсад үүнийг тагнуул, цэргийн тандалтын зорилгоор ашигладаг гэж үздэг.
Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах
Эх сурвалжийг нээх ↓
A reconnaissance satellite suffered an unidentified anomaly and broke apart into pieces. Now, those fragments are trapped in a high altitude above Earth, where they risk a head-on collision with another object.
China’s Yaogan-50 (02) satellite launched on March 15, 2026, on board a Long March 6A rocket. The satellite successfully reached its operational orbit—a highly retrograde orbit, meaning that it travels in the opposite direction of Earth’s rotation at an altitude of approximately 590 miles (952 kilometers).
A few months into its mission, however, the satellite appears to have malfunctioned. On September 4, the U.S. Space Force cataloged 43 debris objects from the breakup of Yaogan-50 (02), according to Jonathan McDowell, a former astrophysicist at the Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics who tracks space activity.
Pesky debris
The satellite’s fragments are currently at an altitude range between 372 and 683 miles (600 and 1,100 km) above Earth’s surface. The pieces remained within the satellite’s distinctive 142-degree inclination orbit.
At that altitude, the resulting debris will likely stay in orbit for a long time. Debris that’s left in orbit below 372 miles (600 km) normally falls back to Earth within a few years due to atmospheric drag. The higher the altitude, however, the longer the debris will remain in Earth orbit.
For debris that’s orbiting at an altitude of 500 miles (800 km), orbital decay can take centuries, according to NASA. Above 620 miles (1,000 km), the debris can keep circling Earth for thousands of years.
There, the fragmented junk risks collision with other spacecraft or orbital debris, which would result in the creation of another debris field.
Tough break
The European Space Agency estimates that there have been more than 660 explosions, collisions, or anomalous events resulting in fragmentation. As it stands, there are currently more than 1.5 million space debris objects in Earth orbit.
It’s not clear what may have caused the Yaogan-50 (02) satellite to break apart, but it may have been a propulsion or battery failure, or it may have itself collided with another object or space debris.
The Yaogan-50 is a series of remote-sensing and reconnaissance satellites that China claims is designated for national land surveys, crop yield estimation, and disaster prevention and mitigation. There is speculation, however, that the satellites are used for intelligence and military surveillance, according to SpaceNews.
