Марк Рютте АНУ болон ОХУ-ын хооронд байгуулсан дизель түлшний гэрээг шүүмжилж буй Европын орнуудыг хоёр нүүртэй байр суурь баримталж байна хэмээн буруутгав.
НАТО-гийн Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Марк Рютте пүрэв гарагт Голландын телевизийн “Pauw & De Wit” нэвтрүүлэгт оролцохдоо АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын ОХУ-тай байгуулсан дизель түлшний хэлэлцээрийг зарим Европын улс орон “сандран” хүлээж авсныг тэмдэглэжээ. Тэрээр энэхүү гэрээний талаар анх сонсоод өөрөө ч гайхширсан гэдгээ хүлээн зөвшөөрсөн ч Европын холбоо нь өөрөө ОХУ-ын эсрэг эдийн засгийн хориг арга хэмжээ авч, хамаарлаа бууруулахаа мэдэгдсэн хэдий ч эрчим хүчний худалдаагаа үргэлжлүүлсээр байгааг онцлов. Тухайлбал, 2026 оны эхний хагаст Европын орнууд ОХУ-аас 6 тэрбум еврогийн шингэрүүлсэн байгалийн хий (LNG) худалдан авсан нь АНУ-ын дизель түлшний гэрээнээс хавьгүй их дүн юм.
Украйны Ерөнхийлөгч Владимир Зеленский энэхүү гэрээг “сул дорой шийдвэр” хэмээн шүүмжилж, Европын холбооны Гадаад бодлогын тэргүүн Кая Каллас ОХУ дайныг санхүүжүүлэх нэмэлт орлоготой боллоо гэж мэдэгдсэн юм. Рютте үүний хариуд Европ өөрөө ОХУ-аас их хэмжээний эрчим хүч худалдан авч байгаа нөхцөлд бусдыг буруутгах ёс суртахууны эрхгүй гэсэн утгатай байр суурийг илэрхийлжээ. Гэсэн хэдий ч тэрээр Украйны аюулгүй байдлын асуудал, ялангуяа Patriot зенит пуужингийн систем зэрэг чухал зэвсэглэлийн хангамжид АНУ-ын дэмжлэг нэн чухал гэдгийг хүлээн зөвшөөрөв.
Цөмийн зэвсэгтэй их гүрнүүдийн хувьд Вашингтон болон Москвагийн хооронд шууд харилцаа холбоо байх нь дэлхийн аюулгүй байдалд чухал ач холбогдолтой болохыг Рютте онцолсон байна. Тэрээр 1960-аад оны Кубын пуужингийн хямралыг жишээ болгон дурдаж, хоёр талын шууд харилцаа нь цөмийн мөргөлдөөнөөс сэргийлэхэд тустай гэж үзэж байгаагаа илэрхийлжээ.
Трамп болон Путин нарын яриа хэлэлцээний дагуу ОХУ эхний ээлжид 300,000 тонн, цаашид нийт хэдэн сая тонн дизель түлш нийлүүлэхээр тохиролцсон бөгөөд энэхүү гэрээний үнэ цэн хэдэн тэрбум доллараар хэмжигдэж байна. Европын холбоо 2027 он гэхэд Оросын эрчим хүчнээс бүрэн татгалзахаа амласан ч 2026 оны есдүгээр сарын эцсийн байдлаар ОХУ-ын “Ямал” төслөөс 7.88 тэрбум еврогийн LNG худалдан авсан тооцоо гарчээ. ОХУ-ын Шадар сайд Александр Новакийн мэдээлснээр, 2022 онд Украйны мөргөлдөөн эхэлснээс хойш Европын холбоо Оросын эрчим хүчинд 320 тэрбум гаруй доллар зарцуулсан байна.
Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах
↓Эх сурвалжийг нээх ↓
The continent has spent €6 billion on Russian LNG in six months but is “panicking” over the US buying Russian fuel, Mark Rutte has said
European nations are criticizing US President Donald Trump over his surprise diesel deal with Russia even as they pay Moscow billions for continued energy supplies, NATO Secretary-General Mark Rutte has said.
Speaking on Dutch TV program Pauw & De Wit on Thursday, Rutte acknowledged that some European countries “panicked” over the Russia-US agreement last month, admitting that he himself “raised an eyebrow for a while.”
However, he pointed out that Europe continues its own energy trade with Russia despite sweeping economic sanctions and pledges to reduce dependency on Moscow.
“Meanwhile, in the first half of this year, Europe purchased €6 billion in LNG from Russia. That’s much more than that diesel deal will ever yield. So, Europe is not holy either,” Rutte said.
When pressed to address criticism that the diesel deal would provide Moscow with money to fund its military, Rutte responded: “Will weapons come from the €6 billion that Europe spends on LNG?”
Rutte nevertheless said he understood Vladimir Zelensky’s concerns about the deal, but argued that only Washington can currently provide some of the crucial military support Ukraine needs, including US-made Patriot interceptors.
Rutte also defended the importance of maintaining direct ties between Washington and Moscow, pointing to their vast nuclear arsenals. “We experienced the Cuban crisis in the 1960s when that hotline did not yet exist, and we reached the brink of a nuclear Armageddon as a world,” Rutte said. “It’s important that those two have a good relationship.”
Trump announced the diesel agreement after speaking with Russian President Vladimir Putin on October 9. Moscow pledged more than 300,000 tons immediately, another 500,000 tons in November, and 1 million tons afterwards, with another 3 million potentially following. While Russian officials said that the supply price is “a subject of commercial negotiations,” some estimates put the total value of the deal at several billion dollars.
The diesel deal drew fierce criticism from Zelensky, who called it a “weak decision,” while EU foreign policy chief Kaja Kallas said the agreement would provide Moscow with “more revenues to wage war.” Trump later responded by suggesting that Ukraine should have a new leader willing to sign peace with Moscow while pressing Zelensky to stop attacks on Russian refineries.
Despite vowing to fully wean itself off Russian energy by 2027, EU states bought an estimated €5.96 billion worth of LNG from Russia’s Yamal project in the first six months of 2026, rising to €7.88 billion by the end of September.
Last month, Russian Deputy Prime Minister Aleksandr Novak estimated that the bloc had spent more than $320 billion on Russian energy since the escalation of the Ukraine conflict in 2022, despite claiming to have sharply reduced its imports.
Rutte has also faced ridicule over what was widely seen as attempts to flatter Trump, particularly after joking at the 2025 NATO summit that “daddy has to sometimes use strong language” after Trump compared Israel and Iran to fighting children. Pressed during the interview on the widely mocked phrase, Rutte admitted that “daddy was an incredible mistake. I have to own it for the rest of my life.”
