Шинэ олдвор нь “чадварлаг хүн”-ий үүсэл гарал хэрхэн өөр байсныг харуулж байна.
1964 онд палеоантропологич Луис Лики Танзани улсад олдсон 2 сая жилийн настай эрүүний ясыг үндэслэн Homo habilis буюу “чадварлаг хүн” хэмээх шинэ зүйлийг нээж, хүний төрлийн эхлэл хэмээн тодорхойлсон юм. Гэвч сүүлийн үеийн судалгаа, шинэ олдворууд энэ нээлтэд эргэлзэх үндэс болж байна. Америкийн Байгалийн түүхийн музейн судлаач Иэн Теттерсалл хэлэхдээ, Homo habilis-ийг Homo төрөлд ангилах нь буруу байсан гэжээ. Учир нь Homo төрлийн гол төлөөлөл болох Homo sapiens (орчин үеийн хүн)-тэй харьцуулахад “чадварлаг хүн”-ий бие махбодын онцлог нь хамаагүй илүү адил төстэй байдаг байна.
Кени улсад олдсон Homo habilis-ийн хамгийн бүрэн бүтэн хэсэг болох араг ясны шинэ олдвор нь энэхүү эртний хүний гадаад төрхийг анх удаа тодорхой харууллаа. Энэхүү олдвор нь бидний бодож байснаас хамаагүй илүү хулчгар төрхтэй бөгөөд Homo төрлийн бусад гишүүдээс ялгарах онцлогтой юм. Урьд нь Homo habilis нь хэрэглэхүйц багаж хэрэгсэл хийх чадвартайгаараа хүний төрөлд хамааруулж байсан бол одоо энэ ойлголт өөрчлөгдөхөд хүрч байна.
Теттерсалл хэлэхдээ, палеоантропологичид одоогоор Australopithecus төрөлд багтаагүй бол Homo төрөлд хамааруулдаг тогтсон арга барилтай. Энэ нь нөхцөл байдлыг улам төвөгтэй болгож байгааг онцлов. Homo habilis-ийн олдвор нь Australopithecus төрөлд ч бүрэн багтахгүй, гэхдээ Homo төрөлд ч хамаарахгүй байгаа тул үүнийг ямар төрөлд хамааруулах талаар тодорхой судалгаа хийгдээгүй байна.
Homo habilis-ийг Homo төрөлд ангилсан нь анхны чулуун зэвсэг болох Олдувайн багаж хэрэгслийг хийсэн хэмээх таамаглалтай холбоотой байсан юм. Гэвч энэ нь бие махбодын онцлогтой нь нийцэхгүй байсан тул одоо Homo ergaster (Африк Homo erectus)-ийг анхны жинхэнэ хүний зүйл хэмээн үзэх хандлага түгээмэл болж байна. Энэхүү шинэ судалгааны тайлан “The Anatomical Record” сэтгүүлд нийтлэгджээ.
