Сансар судлалын салбарт нэгэн шуугиан тарьсан нээлт хийгдлээ. Карнегийн их сургуулийн эрдэмтдийн баг Жэймс Вэбб сансрын телескопыг ашиглан манай нарны аймгаас гадна орших нэгэн халуун, чулуурхаг гараг агаар мандалтай болох хамгийн тод баталгааг олж тогтоожээ.
TOI-561 b хэмээн нэрлэгдсэн уг экзопланет нь манай дэлхийгээс хоёр дахин их масстай боловч гадаргуу нь хайлсан лааваар хучигдсан, хэт халуун орчин юм. Уг гараг өөрийн одыг ердөө 10.56 цагийн дотор нэг бүтэн тойрдог бөгөөд одод маш ойрхон байрладаг тул нэг тал нь үргэлж нар руугаа харж, мөнхийн өдрийн туйл болдог онцлогтой.
Эрдэмтдийн анхаарлыг хамгийн их татсан зүйл нь уг гарагийн агаар мандал юм. Онолын хувьд ийм жижиг бөгөөд хэт халуун гараг үүссэн цагаасаа хойш агаар мандалаа тогтоон барьж чадахгүй, сансрын орон зайд алдах ёстой гэж үзэж байв. Гэвч Жэймс Вэбб телескопын NIRSpec багажаар хийсэн хэмжилтээр тухайн гарагийн өдрийн талын температур хүлээгдэж байсан 2700°C-аас харьцангуй сэрүүн буюу 1800°C орчим байгаа нь тогтоогджээ. Энэхүү дулааны зөрүү нь уг гарагт дулааныг хуваарилах үүрэгтэй өтгөн агаар мандал байгааг шууд баталж байгаа хэрэг юм.
Судлаачдын таамаглаж буйгаар уг “нойтон лааван бөмбөг” нь гадаргуу дээрх магмын далай болон агаар мандал хоёрын хоорондох байнгын харилцан үйлчлэл, тэнцвэрийн ачаар хийн бүрхүүлээ хадгалж үлдсэн байж магадгүй аж. Мөн агаар мандалд нь усны уур, силикат үүлс агуулагдаж байгаа нь дулааныг бууруулахад нөлөөлж байж болзошгүй байна.
Энэхүү нээлт нь манай нарнаас хоёр дахин хөгшин оддыг тойрон эргэдэг эртний гарагуудын үүсэл, хөгжил болон агаар мандлын тогтолцооны талаарх шинжлэх ухааны ойлголтыг үндсээр нь өөрчилж, цаашдын судалгаанд шинэ үүд хаалгыг нээж байна.
