Канадад гарсан ойн түймрийн улмаас үүссэн агаарын бохирдол АНУ-ын томоохон хотуудад тархаж, иргэдийн эрүүл мэндэд эрсдэл учруулан, хэвийн үйл ажиллагааг саатуулж байна.
Канадын ойн түймрээс үүдэлтэй зузаан утаа энэ долоо хоногт АНУ-ын хотуудад бүрхэж, агаарын чанарыг аюултай түвшинд хүргэлээ. Үүний улмаас Миннесота зэрэг мужид нүүлгэн шилжүүлэлт хийж, спортын арга хэмжээнүүдийг цуцалж, үзэгдэх орчин хязгаарлагдмал болжээ. IQAir байгууллагын мэдээлснээр, баасан гарагийн өглөөний байдлаар Детройт, Чикаго, Вашингтон, Нью-Йорк хотууд агаарын чанараараа дэлхийд хамгийн муу үзүүлэлттэй хотуудын жагсаалтыг тэргүүлсэн байна.
Стэнфордын их сургуулийн судлаачдын үзэж буйгаар, уг утаанд агуулагдах химийн бодис, металл болон PM2.5 хэмээх нарийн ширхэгт тоосонцор нь уушгиар дамжин цусан судсанд нэвтэрч, хүний биеийн эрхтэн тогтолцоонд ноцтой хохирол учруулдаг байна. Дьюкийн их сургуулийн Анагаах ухааны сургуулийн зүрх судлалын салбарын тэргүүн, доктор Манеш Пателийн анхааруулснаар, хэт халалт болон түймрийн утаа хавсрах нь зүрхний архаг өвчтэй хүмүүст онцгой аюултай ажээ.
Судалгаагаар түймрийн утаа нь зүрхний шигдээс, тархины үрэвсэл, мэдрэлийн тогтолцооны эмгэгүүд болон жирэмсэн эмэгтэйчүүдийн хувьд дутуу төрөлт үүсгэх эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг болохыг тогтоожээ. Ялангуяа өндөр настан болон эмэгтэйчүүд энэхүү бохирдолд илүү өртөмтгий байгааг мэргэжилтнүүд онцолж байна.
Одоогоор иргэдийг гадуур явахдаа KN95 маягийн амны хаалт зүүх, цонх хаалгаа сайтар битүүмжлэх, аль болох дотоод орчинд байхыг зөвлөж байна. Түймрийн утааны нөлөөлөл хойд мужуудад энэ амралтын өдрүүдийг дуустал үргэлжлэх төлөвтэй байна.
Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах
↓Эх сурвалжийг нээх ↓
A thick blanket of Canadian wildfire smoke has billowed across North American cities this week, forcing evacuations in Minnesota, cancelling sporting events, reducing visibility on roads and degrading air quality to levels deemed unsafe.
Breathing in the smoke can damage the lungs as much as smoking cigarettes over the course of just a few days, according to researchers at Stanford University.
That’s because wildfire smoke often contains chemicals, metals and dangerous particle pollution known as PM2.5, that can travel through the lungs and enter the bloodstream.
But there are threats to the heart, brain and other areas of health people should be aware of, according to experts, and wildfire smoke exposure has been linked to tens of thousands of deaths.
“Extreme heat and wildfire smoke each carry major risks, especially for people with chronic health conditions including heart disease,” Dr. Manesh Patel, chief of the division of cardiology at Duke University School of Medicine, said in a Thursday statement. “The combination of the two is extremely dangerous.”
Hitting the heart
Smoke that enters the bloodstream can trigger harmful inflammation that causes heart trouble.
Wildfire smoke can raise the risk of cardiac arrest and complications related to heart disease. A 2023 study found that the risk of fatal heart attacks nearly doubled during heat waves with high levels of fine particle pollution. The risks were even greater for women and older adults, too.
The heart isn’t the only organ under threat, either.
Matters of the mind
Smoke can trigger inflammation in the brain that lasts for more than a month, University of New Mexico scientists found in 2023.
“Neuroinflammation is the seed for all sorts of bad things in the brain, including dementia, Alzheimer’s disease – the buildup of the plaques — but also alterations in neurodevelopment in early life and mood disorders throughout life,” Matthew Campen, a professor at the school and the director of the New Mexico Center for Metals in Biology, explained in a release.
Air pollution from wildfires has been associated with a higher stroke rate and more serious strokes, too, according to research from the American Academy of Neurology earlier this year.
Birth effects
For pregnant women, wildfire smoke exposure has been tied to pre-term births.
”During pregnancy there are a lot of physiological changes – for example, respiratory rate [for mothers] increases 40 percent, meaning that more smoke gets inhaled – which could affect fetal development,” Sally Picciotto, an associate researcher at the U.C. Berkeley School of Public Health, said in 2024.
Wildfire smoke exposure is expected to continue this weekend in northern states.
Detroit, Chicago, Washington, D.C.,, and New York topped the list of cities with the worst air quality in the world Friday morning, according to air quality tracker IQAir.
People can protect themselves from the smoke by staying indoors, wearing a well-fitting KN95 mask or respirator and ensuring all doors and windows are well-sealed.
