АНУ, Дани болон Гренландын өөртөө засах удирдлагатай нутаг дэвсгэр хооронд байгуулах шинэ хэлэлцээрийн хүрээнд АНУ Гренландад цэргийн хоёр шинэ байршилд үйл ажиллагаа явуулахаар төлөвлөж байна.
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп, Данийн Ерөнхий сайд Метте Фредериксен болон Гренландын Ерөнхий сайд Йенс-Фредерик Нильсен нар мягмар гарагт НҮБ-ын Ерөнхий ассамблейн чуулганы үеэр уг хэлэлцээрт гарын үсэг зурахаар төлөвлөж байна. Хэлэлцээрийн бүрэн эх олон нийтэд ил болоогүй байгаа ч АНУ Гренланд дахь цэргийн оролцоогоо нэмэгдүүлэх зорилготой байгааг эх сурвалжууд мэдээлжээ. Тус улс өмнөд хэсэгт орших хүйтэн дайны үеийн “Bluie West One” баазыг дахин нээх, арлын зүүн эрэгт байрлах Местерсвигт өөрийн цэргийн байршлыг тогтоохоор төлөвлөж байна.
Одоогийн байдлаар Местерсвигт Данийн “Sirius Dog Sled Patrol” хэмээх тусгай цэргийн анги байрлаж, Арктикийн бүс нутагт тагнуулын үүрэг гүйцэтгэн, Данийн бүрэн эрхт байдлыг хамгаалдаг. Ерөнхийлөгч Дональд Трамп энэхүү хэлэлцээрийг АНУ Гренландын аюулгүй байдал болон бусад хэрэгцээнд “байнгын хяналт” тогтоох боломж олгоно хэмээн мэдэгдсэн байна. Мөн АНУ-ын зөвшөөрөлгүйгээр аль нэг өрсөлдөгч улс тус арал дээр цэргийн бааз байгуулах эсвэл эмзэг салбарт хөрөнгө оруулалт хийхийг хориглоно гэж үзэж байгаа юм.
Данийн тал энэхүү хэлэлцээр нь Гренландын бүрэн эрхт байдлыг АНУ-д шилжүүлж буй хэрэг биш гэдгийг онцолжээ. Данийн Гадаад хэргийн сайд Ларс Локке Расмуссен Копенгаген улс АНУ-ын Арктик дахь аюулгүй байдлын ашиг сонирхлыг хүндэтгэхэд бэлэн боловч өөрийн баримталдаг “улаан шугам”-аа хадгална гэж мэдэгдсэн байна. Энэхүү алхам нь Гренландын аюулгүй байдлыг зөвхөн АНУ-ын мэдэлд бус, НАТО-гийн хүрээнд илүү хариуцлагатайгаар шийдвэрлэх зорилготой гэж Копенгаген тайлбарлаж байна.
АНУ нь 1951 оны батлан хамгаалах хэлэлцээрийн дагуу Гренландад цэргийн үйл ажиллагаа явуулах эрхтэй бөгөөд уг гэрээг 2004 онд шинэчилсэн байдаг. Хүйтэн дайны үед АНУ тус арал дээр 17 байгууламж ажиллуулж, 10 мянга гаруй цэргийн албан хаагч байрлуулж байсан бол өдгөө тус улсын оролцоо “Pituffik” сансрын баазад төвлөрч, 150 орчим цэргийн албан хаагч үүрэг гүйцэтгэж байна.
Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах
↓Эх сурвалжийг нээх ↓
President Trump seeks “permanent control” over security in the self-governing Danish territory under a deal to be signed Tuesday
The US is set to establish a military presence at two additional sites in Greenland under a security agreement with Denmark and the self-governing Arctic territory, according to media reports, as Copenhagen insists the deal does not surrender Danish sovereignty.
US President Donald Trump, Danish Prime Minister Mette Frederiksen and Greenlandic Prime Minister Jens-Frederik Nielsen are expected to sign the agreement at UN headquarters in New York on Tuesday, on the sidelines of the General Assembly. The full text has not yet been made public, but media reports suggest the US is seeking to expand its military footprint imminently.
Washington plans to reopen the former Cold War-era Bluie West One base at Narsarsuaq in southern Greenland and establish a presence at Mestersvig on the island’s east coast, Reuters reported on Monday, citing people familiar with the negotiations.
Mestersvig is currently used by Denmark’s Sirius Dog Sled Patrol, an elite military unit tasked with reconnaissance and enforcing Danish sovereignty in the remote Arctic region. Trump has repeatedly mocked Denmark’s reliance on dog-sled patrols as evidence that Copenhagen was failing to adequately protect Greenland.
Trump has portrayed the agreement in sweeping terms, saying last week that it gives the US “permanent control over security, and all other needs, in Greenland.” He also claimed that no American adversary would be allowed to establish a base or military presence, or make sensitive investments on the island without Washington’s approval.
Denmark has stressed that the arrangement does not transfer sovereignty over Greenland to the United States.
Frederiksen said the agreement explicitly recognizes “the sovereignty and territorial integrity of the Kingdom of Denmark,” as well as the Greenlandic population’s right to self-determination. Copenhagen has presented the deal as a way of placing greater responsibility for Arctic security within NATO rather than handing control exclusively to Washington.
Danish Foreign Minister Lars Lokke Rasmussen has said Copenhagen remains willing to accommodate legitimate US security interests in the Arctic while maintaining its established “red lines.”
The agreement follows months of tensions triggered by Trump’s repeated demands for US control over Greenland, during which he at times declined to rule out military or economic pressure. Copenhagen and Nuuk firmly rejected any transfer of the territory.
Washington already enjoys extensive military access under a 1951 defense agreement, amended in 2004. During the Cold War, the US operated 17 installations and stationed more than 10,000 personnel in Greenland. Today, its presence is concentrated at Pituffik Space Base, with roughly 150 US military personnel stationed there.
