NASA болон олон улсын сансар судлалын байгууллагуудын саран дээр тогтвортой бааз байгуулах төлөвлөгөөнд чухал үүрэг гүйцэтгэх усны нөөцийн асуудал эргэлзээтэй тулгарлаа. Хавайн их сургуулийн эрдэмтдийн хийсэн сүүлийн үеийн судалгаагаар сарны мөнх харанхуй бүсүүдэд бидний хүлээж байсан шиг их хэмжээний мөс байхгүй байж магадгүй гэсэн дүгнэлт гарчээ.
Эрдэмтэд 2022 онд хөөргөсөн “Korea Pathfinder Lunar Orbiter” хөлгийн “ShadowCam” хэмээх өндөр мэдрэмжтэй камерыг ашиглан сарны туйл орчмын нарны гэрэл хэзээ ч тусдаггүй кратеруудыг судалсан байна. Мөс нь сарны хөрснөөс илүү гэрэл ойлгох чадвартай байдаг тул эрдэмтэд энэхүү оптик шинж чанарыг нь хайсан боловч усны мөс байгааг илтгэх тодорхой ул мөр илрүүлж чадаагүй байна. Энэхүү судалгааны үр дүн “Science Advances” сэтгүүлд нийтлэгджээ.
Өмнөх “Lunar Prospector” болон Энэтхэгийн “Chandrayaan-1” зэрэг миссийн үеэр саран дээр мөс байгааг илтгэх хэд хэдэн нотолгоо олдож байсан юм. Гэвч шинэ судалгаагаар “ShadowCam” камерын дуранд мөс илрээгүй нь саран дээр ус огт байхгүй гэсэн үг биш аж. Эрдэмтдийн тайлбарлаж буйгаар, мөс нь цэвэр хэлбэрээр биш, харин сарны хөрстэй маш нарийн холилдсон байх магадлалтай. Одоогийн ашиглаж буй камер нь хөрсний 20-30 хувийг мөс эзэлж байж л илрүүлэх боломжтой бол өмнөх хэмжилтүүдээр мөсний агууламж ердөө 10 хувьтай байх магадлалтай гэж гарч байжээ.
Ус нь саран дээр хүн төрөлхтөн удаан хугацаагаар байрлахад ундны ус болон пуужингийн түлш гаргаж авахад нэн шаардлагатай нөөц юм. Тиймээс эрдэмтэд ирээдүйн судалгаагаар мөсний агууламжийг 1 хувь хүртэлх нарийвчлалтайгаар илрүүлэх зорилт тавин ажиллаж байна. Энэхүү шинэ нээлт нь сар руу чиглэсэн дараагийн экспедицийн төлөвлөгөө болон нөөц ашиглах стратегид томоохон нөлөө үзүүлэхээр байна.
Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах
