Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеийн Номхон далайн бүс нутгийн мөргөлдөөн нь Японы эзэнт гүрний тэлэлт болон холбоотны хүчний эсэргүүцэл, эцэст нь атомын бөмбөгдөлтөөр өндөрлөсөн түүхэн үйл явц юм.
Номхон далайн дайн (1939-1945) нь 1941 оны арванхоёрдугаар сард Япон улс Перл-Харбор руу довтолж, АНУ-ыг дайнд татан оролцуулахаас өмнө Японы эзэнт гүрний газар нутгаа тэлэх оролдлогоор эхэлсэн юм. Үүний дараа АНУ болон холбоотны цэргүүд Гвадалканал, Сайпан, Гуам, Иво Жима зэрэг Номхон далайн арлуудыг чөлөөлөх ажиллагааг шат дараатайгаар явуулжээ. Дайны хамгийн сүүлийн томоохон тулаан Окинавад болсон бөгөөд энэ үйл явдалд Номхон далайн дайны гол онцлогууд болох тэнгисийн цэргийн тулаан, агаараас болон тэнгисээс Японы хамгаалалтыг бөмбөгдөх, АНУ-ын тэнгисийн явган цэргийн десантын ажиллагаа, ширэнгэн ойн ширүүн тулаанууд бүгд нэгдсэн байв. Дайны туршид Японы хотуудыг удаа дараа бөмбөгдсөн хэдий ч 1945 оны наймдугаар сард Хирошима, Нагасаки хотуудад атомын бөмбөг хаягдсаны дараа л Япон улс бууж өгөх шийдвэр гаргажээ.
Номхон далайн дайн нь дэлхийн дайн тулааны арга барилд олон шинэлэг зүйлийг нэвтрүүлсэн юм. Тухайлбал, нисэх онгоц тээгч хөлөг онгоцнууд давамгайлж, байлдааны хөлөг онгоцнуудын үүрэг буурсан нь тод харагдсан байна. Мөн логистикийн өндөр зохион байгуулалттай десантын ажиллагаанууд, цэргийн тагнуулын албатай нягт хамтран ажиллах зэрэг нь энэ дайны онцлог байв. Японд “Их Зүүн Азийн дайн” хэмээн нэрлэгддэг энэхүү мөргөлдөөн улам бүр ширүүсэж, камиказе буюу амиа золиослох довтолгоо, банзай цохилт болон цөмийн зэвсгийг анх удаа дайнд ашигласан түүхтэй.
Иво Жима дахь тулааны явцад АНУ-ын тэнгисийн явган цэргүүд удаан боловч үхлийн аюултай урагшлах ажиллагааг явуулжээ. Японы сайн бэхлэгдсэн байрлалуудын эсрэг танк, “Зиппо” хэмээн нэрлэгддэг галт зэвсэгт машинууд болон хуягт бульдозерууд нь их бууны галаас илүү үр дүнтэй байв. Гэсэн хэдий ч АНУ-ын тэнгисийн цэрэг, агаарын хүчин болон пуужин харвагч ачааны машинуудын дэмжлэгтэйгээр их бууны галыг үргэлжлүүлэн явуулсаар байжээ. Дайсны байрлал бүрийг устгах цорын ганц үр дүнтэй арга нь напалм, галт зэвсэг болон ТНТ тэсрэх бодис ашиглах явдал байв. Ийнхүү маш харгис ширүүн, гардан тулааны улмаас амиа алдагсдын тоо туйлын өндөр байсан юм.
Дэлгэрэнгүйг эх сурвалжаас харах
↓Эх сурвалжийг нээх ↓
This collection of resources presents the Pacific theatre of the Second World War (1939-45), which saw the expansion of the Japanese Empire before the USA was brought into the conflict following the Japanese attack on Pearl Harbor in December 1941. US and Allied forces steadily liberated Pacific islands like Guadalcanal, Saipan, Guam, and Iwo Jima. The last great battle of WWII was at Okinawa, where all the features of the Pacific War were combined: naval battles, naval and air bombardment of Japanese defences, amphibious landings of US Marines, and desperate jungle-fighting. Japanese cities were repeatedly bombed during the war, but Japan did not surrender until two atomic bombs were dropped, one on Hiroshima and another on Nagasaki in August 1945.
The Pacific War introduced many new features to global warfare, notably the predominance of aircraft carriers and the corresponding demise of battleships, well-coordinated amphibious operations with strong logistics, and the close cooperation of all the armed services, including military intelligence. The Pacific War, known in Japan as the Great East Asia War, became ever more intense and witnessed kamikaze suicide missions, banzai charges, and the first use of nuclear weapons.
At Iwo Jima, the progress of the US Marines was slow but deadly. Tanks, flame-throwing armoured vehicles (known to the troops as “Zippos” after the famous lighter manufacturer), and armoured bulldozers proved much more effective against the well-prepared Japanese positions than artillery fire, although this still rained down anyway, supported by US naval and air bombardments and teams of rocket-firing trucks on the ground. The only effective way to deal with each enemy position was to attack it with napalm, flamethrowers, and TNT explosives. The death toll from such brutal and often hand-to-hand fighting was outrageously high.
